ऋषिकेश, वैष्णो देवी

 

ऋषिकेश : हिमालयच्या पायथ्याशी आणि पवित्र गंगेच्या काठावर वसलेलं एक प्राचीन शहर

हिमालयच्या पायथ्याशी आणि पवित्र गंगेच्या काठावर असलेले एक प्राचीन शहर पवित्र हिंदू तीर्थक्षेत्र असण्याव्यतिरिक्त, हे प्राचीन शहर जागतिक योग राजधानीसाठी देखील प्रसिद्ध आहे. ऋषिकेश हे भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील देहरादून जिल्ह्यातील एक तहसील आहे.

The yoga Capital of the world Rishikesh

 

हिमालयाच्या पायथ्याशी असलेले ऋषिकेशला "Gateway to the Garhwal Himalayas" देखील म्हटले जाते. एक प्राचीन शहर असल्याने ऋषिकेशबद्दल अनेक पौराणिक कथा आहेत. हिंदू धर्माच्या पुराणात समुद्राच्या मंथनाशी संबंधित आख्यायिकेनुसार भगवान शिव या ठिकाणी समुद्राच्या मंथनाच्या वेळी निघालेले विष प्यायले होते.

 

विष पिल्यानंतर भगवान शिव्यांचा कंठ निळा झाला आणि तेव्हापासून भगवान शिव नीलकंठ म्हणून ओळखले जात. जगप्रसिद्ध लक्ष्मण झुलाशी संबंधित आणखी एका आख्यायिकेनुसार, भगवान राम यांनी वनवासाच्या काळात येथील जंगलात आपला वेळ घालवला होता. वनवासात असताना भगवान राम यांना एकदा त्याचा छोटा भाऊ लक्ष्मणने दोरीने पूल बांधला होता. हे स्थान आज आपण सर्वजण लक्ष्मण झुला म्हणून ओळखतो.

 

आणखी एक आख्यायिका देखील प्रचलित आहे, असेही म्हटले जाते की ऋषी रैभ्य यांनी ईश्वराचे दर्शन घेण्यासाठी येथे अत्यंत कठोर तपश्चर्या केली. त्यांच्या तपश्चर्येने प्रसन्न झाले, भगवान हृषिकेश या ठिकाणी प्रकट झाले आणि या ठिकाणी प्रकट झाले आणि त्याच काळापासून हे स्थान ऋषिकेश म्हणून ओळखले जाऊ लागले.

 

ऋषिकेश दर्शनीय स्थल - Places to Visit in Rishikesh

प्रत्येक पर्यटनस्थळाची स्वतःची वेगळी ओळख असल्याने ऋषिकेशचीही वेगळी ओळख आहे, येथे येणारा प्रत्येक प्रवासी या कारणास्तव या प्राचीन शहराला भेट देतो. हिंदू धर्मावर विश्वास ठेवणार्‍यांसाठी हे एक धार्मिक स्थळ आहे, हिंदू येथे त्यांच्या धार्मिक श्रद्धेचे पालन करण्यासाठी येतात.

 

ज्यांना साहसी क्रियाकलाप आवडतात त्यांच्यासाठी हे स्थान आपल्या आंतरिक अडवेंचरेर बाहेर काढण्यासाठी आवडीचे स्थान आहे. आणि जागतिक योग राजधानी असल्याने परदेशी पर्यटक अनेक महिन्यांपर्यंत येथे राहून योग शिकतात.

 

ऋषिकेश योग केंद्र - Rishikesh Yoga Center

जर आपण योगप्रेमी असाल तर आपण वर्ल्ड योग कैपिटल ऋषिकेश येथे काही काळ घालवला पाहिजे. दैनंदिन जीवनातील तणाव दूर करण्यासाठी देश-विदेशातील प्रवासी वर्षभर योग आणि ध्यान शिकण्यासाठी येथे राहतात. फेब्रुवारी 1968 मध्ये प्रसिद्ध इंग्लिश रॉक बँड बीटल्सच्या ऋषिकेश प्रवासानंतर हे जगभरात योगा कॅपिटल या रुपात प्रसिद्ध झाला. आज अमेरिका, यूरोप आणि चीन व ऑस्ट्रेलियासह अनेक देशांतून विद्यार्थी आणि तरुण योग,आसन आणि क्रिया शिकण्यासाठी ऋषिकेश येतात. ऋषिकेश आल्यावर येथील आयुर्वेदिक मसाज नक्की घ्या.

 

लक्ष्मण झूला ऋषिकेश  - Lakshman Jhula Rishikesh

ऋषिकेश हा पौराणिक 'केदारखंड' चा एक भाग आहे. पौराणिक कथांनुसार रावणाशी युद्ध करण्यापूर्वी भगवान रामांनी येथे तपश्चर्या केली होती. आपल्या वनवासाच्या वेळी भगवान राम यांना एकदा पवित्र गंगा नदी पार करण्याची आवश्यकता होती, त्यानंतर त्याचा धाकटा भाऊ लक्ष्मण यांनी या ठिकाणी दोरी पूल बांधला होता, जो आज आपण सर्वजण लक्ष्मण झुला म्हणून ओळखतो.

1889 मध्ये जूट दोरीने बनलेला पूल लोखंडी दोरीच्या सस्पेंशन ब्रिजने बदलला. 1924 च्या पूरात वाहून गेल्यानंतर 1939 मध्ये या ठिकाणी पुलाची पुनर्बांधणी करण्यात आली. लक्ष्मण झुलापासून थोड्या अंतरावर असलेल्या शिवानंद नगरात 1986 मध्ये राम झूला बांधण्यात आला.

 

त्रिवेणी घाट ऋषिकेश - Triveni Ghat Rishikesh

ऋषिकेश येथे येणारे बहुतेक भाविक केवळ त्रिवेणी घाटावर स्नान करतात. येथे सकाळी अनेक भाविक पवित्र गंगा नदीत स्नान करतात. त्रिवेणी घाटावर स्नान करण्यासाठी आलेल्या भक्तांमध्ये असा विश्वास आहे की या ठिकाणी स्नान करून धार्मिक विधी केल्यावर त्यांना त्यांच्या पापांपासून मुक्त केले जाईल.

 

असे मानले जाते की त्रिवेणी घाटावर हिंदू धर्मातील तीन मुख्य नद्यांचा, गंगा, यमुना आणि सरस्वतीचा संगम होतो. या ठिकाणाहून गंगा नदी उजवीकडे वळते. असा विश्वास आहे की जारा शिकारीच्या बाणाने जखमी झाल्यानंतर भगवान श्रीकृष्ण देखील त्रिवेणी घाटावर आले होते. सायंकाळी होणारी गंगा आरतीचे दृश्य खूपच आकर्षक आहे.

संध्याकाळी होणारी गंगा आरतीची वेळ संध्याकाळी 6:00 ते सायंकाळी 7:00 आहे.

 

परमार्थ निकेतन घाट ऋषिकेश - Paramarth Niketan Ghat Rishikesh

लक्ष्मण झुलाजवळील परमार्थ निकेतन आश्रम स्वामी विष्णुदानंद यांनी स्थापन केलेला ऋषिकेशमधील सर्वात जुना आश्रम आहे. स्वामी विशुद्धानंद जी यांना 'काली कमली वाले' या नावाने देखील ओळखले जात असे. घाटाजवळ अनेक सुंदर व प्राचीन मंदिरे बांधली आहेत. सायंकाळी 6:00 नंतर परमार्थ निकेतन घाटातही गंगा आरतीचे आयोजन केले जाते.

 

नीलकंठ महादेव मंदिर ऋषिकेश - Neelkanth Mahadev Temple Rishikesh

ऋषिकेशपासून सुमारे 32 कि.मी. अंतरावर भगवान शिव यांचे प्राचीन मंदिर आहे, जे नीलकंठ महादेव म्हणून प्रसिद्ध आहे. मंदिराची उंची जमिनीपासून सुमारे 5500 फूट आहे. हे मंदिर स्वर्ग आश्रमाच्या टेकडीच्या शिखरावर आहे, असे मानले जाते की या ठिकाणी महासागराच्या मंथनातून भगवान शिव यांनी विष प्राशन केलं होतं.

 

विष घेतल्यानंतर आई पार्वतीने परमेश्वराचा गळा आवळला ज्याने विष शरीरात पोहोचू नये आणि नंतर विषाच्या प्रभावामुळे त्यांचा गळा निळा झाला आणि भगवान शिव नीलकंठ म्हणून ओळखले जाऊ लागले. मंदिराच्या आवारात पाण्याचा झरा आहे जिथे भाविक मंदिरात येण्यापूर्वी स्नान करतात.

 

भरत मंदिर ऋषिकेश - Bharat Mandir Rishikesh

१२ व्या शतकात आदिगुरू शंकराचार्य यांनी बांधलेले हे मंदिर भगवान राम यांच्या लहान भाऊ भरताला समर्पित आहे. हे ऋषिकेशमधील सर्वात प्राचीन मंदिर आहे. भरत मंदिर त्रिवेणी घाटाजवळील जुन्या शहरात आहे. 1398 मध्ये परदेशी आक्रमणकर्ता तैमूरने या मंदिरावर हल्ला करुन त्याचे नुकसान केले.

 

तैमूरच्या आक्रमणानंतर आजही मंदिराच्या अनेक महत्वाच्या गोष्टी जतन केल्या गेल्या आहेत. शालिग्राम दगडावर मंदिराच्या अंतर्गत गर्भगृहात विष्णूची मूर्ती अतिशय सुंदर कोरलेली आहे. आदिगुरू शंकराचार्य यांनी ठेवलेला श्रीयंत्र येथेही दिसू शकतो.

 

कैलाश निकेतन मंदिर ऋषिकेश - Kailash Niketan Temple Rishikesh

लक्ष्मण झुला जवळ बांधलेले कैलास निकेतन मंदिर हे 13 मजली विशाल इमारतीसारखे आहे. या मंदिराची विशालता ऋषिकेशच्या इतर मंदिरांपेक्षा त्याला वेगळे करते. या मंदिराबद्दल आणखी एक विशेष गोष्ट म्हणजे या मंदिरात सर्व देवतांच्या मूर्ती स्थापित केल्या गेल्या आहेत.

 

वशिष्ठ गुफा ऋषिकेश - Vasistha Cave Rishikesh

बद्रीनाथ-केदारनाथ मार्गावर ऋषिकेश पासून वशिष्ठ लेणीचे अंतर २२ किलोमीटर आहे, अशी समज आहे की ही गुहा 3000 वर्षांहून अधिक जुनी आहे. आजही या गुहेभोवती अनेक संत आणि महात्मा विश्रांती घेत आहेत. असे मानले जाते की हे स्थान रामाचे गुरू आणि राजा दशरथचे पुजारी वशिष्ठ यांचे निवासस्थान होते आणि गुहेच्या आत प्रवेशद्वारावर एक शिवलिंग देखील दिसतं.

 

ऋषिकेश मध्ये रिवर राफ्टिंग - River rafting in Rishikesh

ऋषिकेश हे एक प्रसिद्ध योग सेंटर आणि एक प्राचीन धार्मिक स्थळ असूनही एका गोष्टीसाठी प्रसिद्ध आहे आणि ती म्हणजे येथे घडणार्‍या अडवेंचर एक्टिविटी. साहसी प्रेमींसाठी हे स्थान नंदनवनापेक्षा कमी नाही. तसे, येथे करावयाच्या साहसी क्रियाकलापांची यादी खूप लांब आहे, ज्यामध्ये रिव्हर राफ्टिंग, बंजी जंपिंग, कॅम्पिंग आणि बोनफायर, माउंटन बाइकिंग, फ्लाइंग फॉक्स, क्लिफ जंपिंग , बॉडी सर्फिंग, ट्रेकिंग इ. सर्व अडवेंचर एक्टिविटी केल्या जातात.

 

नीर गढ़ जलप्रपात ऋषिकेश - Neer Garh Falls Rishikesh

ऋषिकेशपासून 12 किमी अंतरावर असलेल्या बद्रीनाथ रोडवर आपण छोट्याश्या प्रवासानंतर येथे पोहोचता, हिरव्यागार टेकड्यांनी वेढलेला धबधबा खूपच सुंदर दृश्य देतो, धबधब्याच्या थंड पाण्याने अंघोळ करुन आपण आपला थकवा दूर करू शकता.

 

ऋषिकेश स्थानिक बाजार -

धार्मिक स्थळ असल्यामुळे येथे धार्मिक वस्तूंची विक्री करणारी अनेक दुकाने तसेच हस्तकलेच्या वस्तू खरेदी करण्यासाठी अनेक दुकाने आहेत. येथून आपण साड्या, बेड कव्हर, हैन्डलूम फॅब्रिक्स, सूती कापड इ. खरेदी देखील करू शकता.

 

ऋषिकेशमध्ये अशी अनेक शासकीय मान्यता प्राप्त हैन्डलूम दुकान, खादी स्टोअर्स, गढवाल वूल आणि हस्तकला दुकाने आहेत जिथून एखादी व्यक्ती उच्च प्रतीची वस्तू खरेदी करू शकते. जर आपण या दुकानांमध्ये भाव केला तर आपल्याला चांगल्या किंमतीवर माल मिळू शकेल. 

 

ऋषिकेश कसे पोहचाल -

दिल्लीहून इंटर स्टेट बस टर्मिनस (ISBT) आणि कश्मीरी गेटपासून उत्तराखंडासाठी नियमित बस आहे. दिल्ली ते ऋषिकेशचे अंतर 230 किमी आहे.

 

रेल्वे द्वारे ऋषिकेश कसे पोहचाल- How to reach Rishikesh by Train

ऋषिकेशमध्ये रेल्वे स्थानक आहे. आपण ऋषिकेश रेल्वेने जाऊ इच्छित असाल तर हरिद्धार हून देशातील सर्व मोठ्या शहरांची कनेक्टिवटी आहे.

 

विमानाने ऋषिकेश कसे पोहचाल - How to reach Rishikesh by Flight 

ऋषिकेशहून जवळीक विमानतळ जॉली ग्रांट एअरपोर्ट देहरादूनमध्ये आहे. देहरादूनहून ऋषिकेश 20  किमी अंतरवर आहे. 

https://marathi.webdunia.com/article/bharat-darshan-marathi/rishikesh-toruist-place-in-uttarakhand-121061800020_1.html

हरिद्वार ऋषिकेश यात्रा (Haridwar Rishikesh information in marathi)

Haridwar Rishikesh information in marathi: आपल्या महाराष्ट्राला अनेक पवित्र आणि निसर्गाने नटलेल्या तीर्थक्षेत्रांची देणगी लाभलेली आहे. आपण नेहमी कुठे ना कुठे फिरायला जातो. रोजच्या धावपळीतून बदल हवा म्हणून, मोकळी हवा मिळावी म्हणून किंवा मनःशांती मिळावी म्हणून एखादा फेरफटका मारतो. मग हे ठिकाण जर निसर्गाने नटलेले, जागृत देवस्थान किंवा तीर्थक्षेत्र असेल आणि मनाच्या शांती बरोबरच दुःखातून आपली सुटका होणार असेल, पुण्य पदरात पडणार असेल तर मग दुग्धशर्करा योग होऊन जाईल.

आरतीचे बोल, घंटानाद, मंत्रजप , निसर्गसौंदर्य, धाडसी किंवा काहीतरी वेगळे करण्याची इच्छा पूर्ती, गंगा स्नानाचे पुण्य आणि मागेल ती इच्छा पूर्ण होण्याची खात्री जर एकाच ठिकाणी मिळत असेल तर ते ठिकाण म्हणजे “हरिद्वार ऋषिकेश”.

असे ठिकाण जिथे दारू,  मांसाहार आणि प्लास्टिक पिशव्या यावर आजही बंदीच आहे आणि भारतातील पवित्र तीर्थक्षेत्रपैकी एक आहे.  चला बघुया हरिद्वार ऋषिकेश बद्दल काही :

२. ऋषिकेश महत्त्व

ऋषिकेश हे उत्तराखंडमधील डेहराडून जिल्ह्यातील एक हिंदूंचे अतिशय पवित्र आणि महत्त्वाचे असे तीर्थक्षेत्र आहे. येथे मोठी नगरपालिका आणि तहसील कार्यालय सुद्धा आहे. खरतर हे गढवाल हिमालयाचे प्रवेशद्वार म्हणता येईल. तसेच ध्यानधारणा करण्यासाठी प्रसिद्ध असलेली जागतिक राजधानी म्हणून ओळखली जाते. येथील आश्रमाच्या शांततेसाठी ही ऋषिकेश प्रसिद्ध आहे. उत्तराखंडच्या समुद्रसपाटीपासून १३०० फूट उंचीवर वसलेले ऋषिकेश  भारतातील सर्वात पवित्र तीर्थक्षेत्रपैकी एक मानले जाते.

हिमालयाच्या कुशीतील पर्वते आणि नैसर्गिक सौंदर्याने नटलेले ऋषिकेश. मग तिथे शांतता लाभणार यात शंकाच नाही. असे म्हटले जाते की इथे ध्यान केल्याने मुक्ती मिळते त्यामुळेच दरवर्षी भाविक मोठ्या संख्येने येथे ध्यान करतात, आश्रमातील शांतता अनुभवतात आणि मनः शांती मिळवतात.  इथे भगवान विष्णूच्या पायापासून निघालेली ( उगम पावलेली ) गंगा नदी वहाते. ऋषिकेशला अजून एका गोष्टीमुळे महत्त्व प्राप्त झाले आहे आणि ती म्हणजे चारधाम म्हणून प्रसिद्ध असलेली प्राचीन पवित्र धार्मिक तीर्थक्षेत्रे म्हणजेच केदारनाथ, गंगोत्री, यामुनोत्री आणि बद्रीनाथ यांचे हे प्रवेशद्वार आहे.

तसेच अजून काही महत्त्वाच्या कारणांसाठी ऋषिकेशला महत्व प्राप्त झाले आहे आणि ते म्हणजे एका प्रचलित कथेनुसर समुद्रमंथनाच्या वेळी जे विष निघाले होते ते भगवान शंकराने इथेच ऋषिकेशमध्ये प्यायले होते. शिवाय भगवान श्रीराम यांनी वनवासाचा काही काळ इथेच घालवला होता. ज्या लोकांचे त्यांच्या इंद्रियांवर नियंत्रण असते त्यांना आपण ऋषी म्हणतो आणि जिथे ऋषी सोबत देवतांचा निरंतर वास असतो ते ठिकाण म्हणजे ऋषिकेश.

३. ऋषिकेश मधील आकर्षणे

१. लक्ष्मण झुला

लक्ष्मण झुला म्हणजे गंगा नदीच्या एका कठापासून दुसऱ्या काठाला जोडलेले शहर. हा लक्ष्मण झुला १९९६ मध्ये बनवला गेला होता. असे म्हणतात की गंगा नदी ओलांडण्यासाठी लक्ष्मणाने हा झुला बनवलेला होता. हा झुला ४५० फूट लांब आहे. या झुल्याच्या जवळच लक्ष्मण आणि रघुनाथाचे मंदिर आहे. हा झुला शिवानंद आणि स्वर्ग आश्रमाच्या मध्ये बनवलेला आहे त्यामुळे याला शिवानंद झुला असेही म्हणतात.

२. त्रिवेणी घाट

त्रिवेणी घाट म्हणजे ऋषिकेशमधील अंधोळ करण्यासाठीचा प्रमुख घाट. अनेक भाविक मोठ्या संख्येने गंगेत डुबकी घेण्यासाठी इथे येतात. हिंदू धर्मातील मुख्य मानल्या जाणाऱ्या तीन नद्या म्हणजे गंगा, यमुना आणि सरस्वतीचा इथे संगम होतो. संगम म्हणजे या नद्या इथेच एकत्रित येतात. इथूनच गंगा नदी उजवीकडे वळते. इथे नियमित होणाऱ्या आरतीचा घंटानाद मंत्रमुग्ध करतो.

३. रिव्हर राफ्टिंग

तुम्हाला जर धाडस करायला आवडत असेल, साहसी प्रवृत्ती असेल तर ऋषिकेशमधील रिव्हर राफ्टिंग तुम्ही नक्कीच अनुभवायला हवे. येथील रिव्हर राफ्टिंग अनुभवण्यासाठी लाखो लोक इथे येतात. ऋषिकेशमध्ये काही मान्यताप्राप्त मार्गदर्शक आहेत जे राफ्टिंगसाठी चांगली सुरक्षा व्यवस्था उपलब्ध करून देतात. त्यासाठी काही ठराविक रकमेचे पॅकेज ठरवले जाते.

हेही वाचा

जाणून घ्या त्र्यंबकेश्वरला गंगा नदीचा उगम कसा झाला?

खंडेरायाची दंतकथा

४. हरिद्वार घाट (Haridwar Ghat)

उत्तराखंडमधील जिल्ह्याचे ठिकाण असलेले हे एक पवित्र तीर्थक्षेत्र आहे. हिंदूंच्या सात पवित्र तीर्थक्षेत्रपैकी एक पवित्र तीर्थक्षेत्र आहे हरिद्वार. पर्वत शिखरापासून ३१३९ मीटर उंचीवर हे ठिकाण वसलेले आहे. हरिद्वारचे स्त्रोत गोमुखपासून २५३ किमी प्रवास करून गंगा नदी हरिद्वारमध्ये प्रवेश करते. म्हणूनच याला गंगाद्वार असेही म्हणतात. हरिद्वार या शब्दाचा अर्थ देवाचे द्वार असा आहे, हरी म्हणजे देव आणि द्वार म्हणजे दार म्हणून हरिद्वार.

Haridwar Ghat

५. हरिद्वार इतिहास आणि महत्त्व

हरिद्वार या क्षेत्राला अनन्यसाधारण महत्व प्राप्त झाले आहे. कारण समुद्रमंथन वेळी इथे अमृताचे काही थेंब पडले होते. हे अमृत चार ठिकाणी पडले होते, उज्जैन, हरिद्वार, नाशिक आणि प्रयाग. त्यामुळे दर तीन वर्षांनी एका ठिकाणी असे नंबरने अशा प्रकारे दर बारा वर्षांनी इथे महाकुंभ आयोजन होते. ज्या ठिकाणी हे अमृत पडले होते त्याला हर की पौडी म्हणजेच ब्रह्मकुंड म्हणतात. शिवाय धार्मिक तीर्थक्षेत्र असण्याबरोबरच एक औद्योगिक केंद्र मानले जाते. हरिद्वारल गंगाद्वार, मायाक्षेत्र, मायातीर्थ, सप्तस्त्रोत, कुब्जाम्रक या नावांनी ओळखले जात असे. हरिद्वार हे नाव पौराणिक काळात प्रचलित झाले आणि कायम राहिले.

हरिद्वारचे अख्यान सांगणारा किंवा ऐकणारा हजारो गाईंचे दान तसेच अश्वमेध यज्ञ केल्याचे फळ प्राप्त करतो. 

इथे एक रात्र राहिल्याने हजार गाईंचे दान, सप्तगंग, त्रिगंग आणि शक्रावर्तत पितृश्राद्ध करणाऱ्याला पुण्यालोकात जाता येते.

६. हरिद्वार येथील आकर्षणे

१. मनसा देवी मंदिर ( Mansa Devi Haridwar)

हे मंदिर हरिद्वारपासून फक्त तीन किमी अंतरावर बिलवा पर्वतावर वसलेले आहे. लाखो भाविकांचे हे श्रद्धास्थान आहे. या देवीला देवी पार्वतीचे रूप मानले जाते. असे म्हणतात की येथील मंदिरात मागितलेली इच्छा नक्कीच पूर्ण होते. त्यामुळेच खूप दूरवरून लोक इथे येतात. हे मंदिर जवळ असल्याने हरिद्वारपासून येथे चालत जाता येते. जर चालणे टाळायचे असेल तर रोपवे मार्गे जाता येते.

२. चंडी देवी मंदिर

गंगानदीच्या पूर्व किनाऱ्याला भगवान शंकराच्या नीलपर्वत शिखरावर हे मंदिर आहे. हे मंदिर खूप प्रसिद्ध असून काश्मीरचा राजा सुचत सिंह याने इ. स. १९२९ मध्ये बनवले. एका कथेनुसार शुंभ निशुंभ या राक्षसाच्या सेनानायक म्हणजे चंड मुंडाना देवीने याच ठिकाणी मारले म्हणूनच या जागेचे नाव चंडी देवी असे पडले. या देवीच्या प्रतिमेची स्थापना आठव्या शतकात आदीशंकराचार्य यांनी केली. चंडीदेवी सोबतच संतोषी माता आणि हनुमान मंदिर पण आहे. या ठिकाणाहून अत्यंत जवळून मोर पाहायला मिळतात त्यामुळे तेथील सौंदर्यात भर पडते.

३. गंगा नदीत स्नानाचे महत्त्व

हरिद्वारचे आणखी एक वैशिष्ट्य असे की भगवान विष्णूच्या चरणामधून प्रकट झालेली गंगानदी जेंव्हा हरिद्वारमध्ये आली तेंव्हा देवतांसाठी पण हे दुर्मिळ असे क्षेत्र बनले. जो व्यक्ती या गंगानदित स्नान करतो आणि भगवान विष्णूचे दर्शन घेऊन प्रदक्षिणा घालतो तेंव्हा तो व्यक्ती दुःखाचा भागीदार होत नाही. त्यामुळेच हरिद्वार हे तीर्थक्षेत्र सगळ्या तीर्थक्षेत्रात श्रेष्ठ तसेच धर्म, काम, मोक्ष आणि अर्थाने पुरुषार्थ देणारे आहे. इथे स्नान केल्याने पुंडरिक यज्ञ केल्याचे फळ तसेच वंशाचा उद्धार होतो.

४. गंगा आरती वेळ

ऋतूमानाप्रमाणे आरतीची वेळ बदलते. तरीही साधारणपने रोज दोनदा आरती होते. सकाळच्या आरतीपेक्षा रात्रीच्या आरतीला खूप भाविकांची गर्दी असते. आरती, घंटानाद आणि मंत्रजप हा सोहळा अनुभव घेण्यासारखा असतो.

आरतीची वेळ:

सकाळी – ६:३० ते ७:०० 

रात्री – ६:०० ते ७:०० 

७. हरिद्वार ऋषिकेश यात्रेला कसे जाल? 

हरिद्वारपासून ऋषिकेश हे उत्तरेत २५ किमी तर डेहराडून पासून ४३ किमी अंतरावर दक्षिण पूर्व भागात आहे. डेहराडूनवरून जाणाऱ्या अनेक गाड्या हरिद्वारला जातात. दिल्लीवरून आपण हरिद्वारला जाऊ शकतो. डेहराडून विमानतळ ते हरिद्वार हे अंतर ४० किमी आहे. 

१. विमान :

ऋषिकेशपासून १८ किमी अंतरावर डेहराडून जवळ विमानतळ आहे. एअर इंडिया, जेट आणि स्पाईसजेट विमान दिल्लिशी जोडली गेली आहेत.

२. रेल्वे :

ऋषिकेशमध्येच रेल्वेस्टेशन आहे. हे रेल्वेस्टेशन मुख्य शहरापासून ५ किमी अंतरावर आहे. हे देशाच्या प्रमुख रेल्वे स्टेशनशी जोडले गेले आहे. 

३. बस  :

दिल्लीच्या काश्मिरी गेटवरून डिलक्स आणि खाजगी बस तसेच राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस सेवा उपलब्ध आहेत. या बसेस दिल्ली आणि उत्तराखंडच्या अनेक शहरातून ऋषिकेश आणि हरिद्वारला जातात.

 

ऋषिकेश हे भारतातील काही मोजक्या ठिकाणांपैकी एक आहे जिथे पाहुणे साहसी उपक्रमांचा आनंद घेऊ शकतात. ऋषिकेशच्या काही मैल दक्षिणेस हरिद्वार शहरासह हे ठिकाण 'पवित्र शहर' देखील मानले जाते.

ही ऋषिकेशमधील सर्वात सुंदर आणि प्रसिद्ध पर्यटन स्थळे

नवी दिल्ली : ऋषिकेश हे उत्तराखंडमधील हिमालयाच्या पायथ्याशी वसलेले एक सुंदर शहर आहे. हे शहर एक प्रसिद्ध पर्यटन स्थळ आहे. हे हिंदूंसाठी एक प्रमुख तीर्थक्षेत्र आहे. ऋषिकेश शहरातून गंगा नदी वाहते आणि ती विविध मंदिरे आणि योग आश्रमांसाठी प्रसिद्ध आहे. ऋषिकेश हे भारतातील काही मोजक्या ठिकाणांपैकी एक आहे जिथे पाहुणे साहसी उपक्रमांचा आनंद घेऊ शकतात. ऋषिकेशच्या काही मैल दक्षिणेस हरिद्वार शहरासह हे ठिकाण ‘पवित्र शहर’ देखील मानले जाते. ऋषिकेशमध्ये अशी अनेक पर्यटन स्थळे आहेत जिथे तुम्ही भेट देण्याची योजना करू शकता. (These are the most beautiful and famous tourist destinations in Rishikesh)

राम आणि लक्ष्मण झुला

ऋषिकेशमध्ये लक्ष्मण झुला हे मोठे आकर्षण आहे. आपल्या Instagram साठी सर्व सुंदर फोटो पाहण्यासाठी हे एक उत्तम ठिकाण आहे. ऋषिकेश शहराच्या ईशान्येस सुमारे 5 किमी अंतरावर हा झुलता पूल आहे. त्याच वेळी, राम झुला नावाचा आणखी एक मोठा पूल आहे जो लक्ष्मण झुलापासून 2 किलोमीटर खाली स्थित आहे.

नीलकंठ महादेव मंदिर

नीलकंठ महादेव मंदिर हे भगवान शिव यांना समर्पित सर्वात महत्वाचे मंदिर आहे. नीलकंठ महादेव मंदिर हे ऋषिकेश मधील प्रमुख पर्यटन स्थळ आहे. हिंदू पौराणिक कथेनुसार, याच ठिकाणी भगवान शिवाने समुद्र मंथनातून निघणारे विष सेवन केले.

कौडीयाला

कौडीयाला हे ऋषिकेश मधील प्रसिद्ध पर्यटन स्थळ आहे. गंगा नदीवर वसलेला हा परिसर घनदाट पर्वत जंगलांनी वेढलेला आहे. हे ठिकाण वनस्पती आणि प्राण्यांच्या अनेक वन्य प्रजातींचे निवासस्थान आहे. जे दौऱ्यादरम्यान पाहता येते. जर तुम्हाला साहसी उपक्रमांची आवड असेल तर तुम्ही व्हाईटवॉटर राफ्टिंगचा आनंद घेऊ शकता.

शिवपुरी

ऋषिकेश पासून 19 किलोमीटर अंतरावर वसलेले शिवपुरी शहर गंगा नदीच्या काठावर वसलेले आहे. येथे भगवान शिव यांना समर्पित मंदिराच्या नावावरून हे नाव पडले आहे. अलिकडच्या वर्षांत हे ठिकाण वॉटर अॅडव्हेंचर स्पोर्ट्ससाठी विशेषतः व्हाईटवॉटर राफ्टिंगसाठी प्रसिद्ध झाले आहे.

राजाजी राष्ट्रीय उद्यान

राजाजी राष्ट्रीय उद्यान देहरादूनपासून सुमारे 23 किमी अंतरावर आहे. राजाजी राष्ट्रीय उद्यानात हरीण, बिबट्या, सांबर आणि मोरही आढळतात. पक्ष्यांच्या सुमारे 315 प्रजाती येथे आढळतात. या ठिकाणची सहल सर्व वन्यजीव प्रेमींना खूप आवडेल.

परमार्थ निकेतन

परमार्थ निकेतन ऋषिकेश येथे स्थित आश्रम आहे. हजारहून अधिक खोल्या असलेला हा ऋषिकेशचा सर्वात मोठा आश्रम आहे. परमार्थ निकेतन जगाच्या कानाकोपऱ्यातून आलेल्या हजारो यात्रेकरूंना स्वच्छ, शुद्ध आणि पवित्र वातावरण प्रदान करते. (These are the most beautiful and famous tourist destinations in Rishikesh)

 

ऋषिकेशजवळ आहे फारशी माहित नसलेली ही सुंदर ठिकाणे, एकदा नक्की भेट द्या

लोकसत्ता ऑनलाइन

2–3 minutes

---

ऋषिकेश हे पर्यटकांमध्ये खूप प्रसिद्ध ठिकाण आहे. दरवर्षी येथे मोठ्या संख्येने लोक दर्शनासाठी येतात. पण येथे अशी काही ठिकाणे आहेत ज्याबद्दल फार कमी लोकांना माहिती असेल. चला तर मग जाणून घेऊया

भारतात भेट देण्यासारखी अनेक ठिकाणे आहेत, जी देश-विदेशातील लोकांसाठी खूप प्रसिद्ध आहेत. येथे प्रत्येक राज्य आणि प्रत्येक शहराचे स्वतःचे वेगळे सौंदर्य आणि वैशिष्ट्य आहे. उत्तराखंडचे ऋषिकेश हे या अद्भुत ठिकाणांपैकी एक आहे, जिथे दरवर्षी अनेक लोक भेटायला येतात. नैसर्गिक सौंदर्याने भरलेले हे शहर जगभर प्रसिद्ध आहे.

पण तुम्हाला माहित आहे का की ऋषिकेशच्या आसपास अशी अनेक प्रचलित नसलेली ठिकाणे आहेत जिथे तुम्ही सौंदर्य अनुभवू शकता. चला तर मग जाणून घेऊया ऋषिकेशजवळील अशाच काही माहित नसलेल्या सुंदर ठिकाणांबद्दल-

ऋषिकेशमधील गरम पाण्याचा झरा

ऋषिकेश येथे रघुनाथ मंदिराजवळ एक अतिशय जुने कुंड आहे. हे कुंड गरम पाण्याचा झरा म्हणून ओळखले जाते, जे पाहण्यास अतिशय सुंदर आहे. प्रभू रामाने वनवासात जाताना या तलावात स्नान केल्याचे दंतकथा आहे. प्राचीन काळी या कुंडातील पाण्याचा उपयोग संत आपल्या पवित्र वस्तू धुण्यासाठी करत असत. हे कुंड त्रिवेणी घाटाच्या अगदी जवळ आहे.

नीर गड धबधबा

झिलमिल गुफा

मणिकूट पर्वतावर स्थित झिलमिल गुफादेखील ऋषिकेश जवळ अस्तित्वात असलेले एक फारसे माहित नसलेले ठिकाण आहे. येथे तुम्हाला एकसोबत तीन गुफा दिसतात. हे ठिकाण लक्ष्मण झूलापासून २१ किलोमीटर आणि नीलकंठ मंदिरापासून ४ किलोमीटर दूर आहे. नीलकंठ मंदिर पोहोचवल्यानंतर तुम्ही घरे-जंगलांमधून चढाई करत या ठिकाणी पोहोचू शकता. हे ठिकाण ऋषिकेशच्या पवित्र ठिकाणांपैकी एक आहे.

गरुड चट्टी धबधबा

गरुड छत्ती धबधबा, ऋषिकेशपासून फक्त ९ किमी अंतरावर, हे आणखी एक सुंदर माहित नसलेले ठिकाण आहे. पावसाळ्यात या ठिकाणचे सौंदर्य आणखी खुलते. छोटा असूनही हा धबधबा आपल्या सौंदर्याने लोकांची मने जिंकतो. पावसाळ्यात येथे वेगवेगळ्या पातळ्यांवरुन सात पाणी वाहत असते. या धबधब्यापासून काही किलोमीटर अंतरावर फूल चट्टी धबधबा आहे, जिथे तुम्ही सकाळी लवकर पोहोचून सूर्योदयाचा आनंद घेऊ शकता.

मरीन ड्राइव्ह आणि आस्था मार्ग

मुंबईतील मरीन ड्राइव्ह जगभर खूप प्रसिद्ध आहे, पण तुम्ही कधी ऋषिकेशमधील मरीन ड्राइव्हबद्दल ऐकले आहे का? जर नसेल तर आम्ही तुम्हाला त्याबद्दल सांगतो. ऋषिकेशपासून २४ किमी अंतरावर असलेले हे ठिकाण गंगा नदीकाठी आहे. येथे लोक जॉगिंग करण्यासाठी आणि फिरण्यासाठी येतात.

 https://www.loksatta.com/lifestyle/travel-tourism-offbeat-destinations-must-visit-beautiful-offbeat-places-near-rishikesh-uttarakhand-snk-94-3531256/

 

ऋषिकेश : इतिहास, प्रेक्षणीय स्थळ, कसे पोहोचायचे आणि भेट देण्याची सर्वोत्तम वेळ | अॅडोट्रिप

8–9 minutes

---

• इतिहास
• भेट देण्यासारखी ठिकाणे
• कसे पोहोचायचे

ऋषिकेश हे हिमालयाच्या पायथ्याशी गंगा आणि चंद्रभागा नदीच्या अभिसरणासह स्थित आहे. उत्तराखंड. हे साहसी क्रियाकलाप, प्राचीन मंदिरे, लोकप्रिय कॅफे आणि व्हॉटनॉटसाठी प्रसिद्ध आहे. तथापि, सर्वात चांगली गोष्ट म्हणजे याला योग कॅपिटल ऑफ द वर्ल्ड म्हणून देखील ओळखले जाते.

कालांतराने, हे शहरी आणि नैसर्गिक पर्यटन आकर्षणांचे चांगले मिश्रण बनले आहे. जर आपण वेळेत थोडे मागे गेलो, तर 60 च्या दशकाच्या उत्तरार्धात महर्षी महेश योगी यांच्यासोबत बीटल्सच्या सहवासानंतर ऋषिकेशला प्रत्येक संभाव्य मार्गाने लक्षणीय वाढ झाल्याचे आपण पाहू शकतो. 

ऋषिकेशला भेट देण्याची उत्तम वेळ

सुरुवातीपासूनच, हे शहर अध्यात्म, योग, मध्यस्थी आणि इतर अनेक गोष्टींशी जोडल्यामुळे अत्यंत लोकप्रिय आहे. जीवनात समान अभिरुची असलेल्या लोकांसाठी ही एक उत्तम भेट असू शकते. जर तुम्ही ऋषिकेशला जाण्याचा विचार करत असाल, तर मे आणि जून महिन्यांदरम्यानचा सर्वोत्तम काळ असेल.

ऋषिकेशचा इतिहास

ऋषिकेश वेळोवेळी विविध दंतकथा आणि दंतकथांशी संबंधित आहे. या ठिकाणाविषयी सांगितलेली सर्वात जुनी आख्यायिका म्हणजे रायभ्य ऋषींनी गंगा नदीच्या काठावर तपश्चर्या केली. 

त्यांच्या साधनेने प्रभावित होऊन भगवान विष्णू स्वतः हृषीकेशच्या रूपात त्यांच्यासमोर प्रकट झाले. असे ऋषिकेश हे नाव पडले.

भगवान रामाचा धाकटा भाऊ लक्ष्मण याच्याशी संबंधित ऋषिकेशची आणखी एक आख्यायिका आहे ज्याने एकदा याच ठिकाणी दोरीने बनवलेल्या पुलावरून गंगा नदी पार केली होती. तथापि, ज्यूटपासून बनवलेला मूळ पूल (लक्ष्मणाच्या सन्मानार्थ) 1924 च्या पुरात नष्ट झाला होता. नंतरच्या इतिहासात, तो पुन्हा बांधला गेला आणि आज एक लोकप्रिय पर्यटक आकर्षण म्हणून त्याची उपस्थिती नोंदवली गेली आहे.

ऋषिकेश आणि आसपासची प्रमुख आकर्षणे

1. लक्ष्मण झुला

लक्ष्मण झुला टिहरी आणि पौरी गढवालमध्ये अनुक्रमे तपोवन आणि जोंक या एकूण दोन गावांना जोडणारा गंगा नदीवर बनलेला हा एक अतिशय प्रसिद्ध लटकणारा पूल आहे. संपूर्ण पूल लोखंडी बनवण्यात आला असून नदीपासून सुमारे 70 फूट उंचीवर आहे. अनेकांसाठी, हे महान आध्यात्मिक आदराचे स्थान आहे.

2. त्रिवेणी घाट

हा घाट गंगेच्या काठावर वसलेला आहे आणि तो घाट मानला जातो ऋषिकेशमधील सर्वात मोठा घाट. त्रिवेणी घाटाची सर्वात आकर्षक गोष्ट म्हणजे येथे दररोज संध्याकाळी होणारी महाआरती. 

3. राफ्टिंग

कोणी ऋषिकेशला जाऊन राफ्टिंग कसे करू शकत नाही? राफ्टिंग आणि तंबू भाड्याने आणि इतर राहण्याच्या व्यवस्थेसाठी सानुकूलित पॅकेजसह प्रमाणित ऑपरेटर शोधू शकतात. साहसप्रेमींसाठी, राफ्टिंग ही त्यांची साहसी इच्छा पूर्ण करण्यासाठी एक क्रियाकलाप म्हणून समोर येते आणि ऋषिकेश निराश होत नाही. व्हाईटवॉटर राफ्टिंग पर्यटकांमध्ये खूप लोकप्रिय आहे आणि त्यापैकी एक आहे ऋषिकेशमध्ये करण्यासाठी सर्वोत्तम गोष्टी.

ऋषिकेशला कसे जायचे

ऋषिकेश हे खरोखरच एक अविश्वसनीय प्रवासाचे ठिकाण आहे जे 269, 1,637, 1,493, 2,356 किमी अंतरावर आहे. दिल्ली, अनुक्रमे मुंबई, कोलकाता आणि बेंगळुरू. सार्वजनिक वाहतुकीद्वारे तुम्ही ऋषिकेशला कसे पोहोचू शकता ते येथे आहे.

हवाईमार्गे

जॉली ग्रांट विमानतळ उर्फ ​​डेहराडून विमानतळ (DED) हे ऋषिकेशपासून 20-25 किमी अंतरावर सर्वात जवळचे विमानतळ आहे. विमानतळापासून, ऋषिकेशला पोहोचण्यासाठी सुमारे 30 मिनिटांच्या अंतरावर आहे. तथापि, येथे पोहोचण्यासाठी, दिल्ली आणि चंदीगड मार्गे कनेक्टिंग फ्लाइट घेण्याचा सल्ला दिला जातो. बर्‍याच नामांकित एअरलाईन्स विशेषत: दिल्ली, अमृतसर आणि चंदीगड सारख्या जवळपासच्या प्रदेशातून ये-जा करतात. एकदा विमानतळावर गेल्यावर, येथे पोहोचण्यासाठी तुम्हाला तुमच्या सोयीनुसार टॅक्सी बुक करावी लागेल किंवा बसमध्ये चढावे लागेल. 

• दिल्लीहून - दिल्लीच्या इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून एअर इंडियाची उड्डाणे
• कडून चंदीगड - चंदीगड विमानतळावरून एअर इंडियाची उड्डाणे
• अमृतसर पासून - अमृतसर विमानतळावरून एअर इंडिया आणि इंडिगो फ्लाइट बोर्ड

येथे भारतीय शहरांची यादी आहे जिथून ऋषिकेशसाठी उड्डाणे उपलब्ध आहेत

• दिल्ली ते डेहराडून फ्लाइट
• मुंबई ते डेहराडून फ्लाइट
• बेंगळुरू ते डेहराडून फ्लाइट
• हैदराबाद ते डेहराडून फ्लाइट
• अहमदाबाद ते डेहराडून फ्लाइट

रेल्वेने

जवळचे रेल्वेस्थान हरिद्वार स्टेशन आहे जे सुमारे 25 किलोमीटरवर आहे. स्टेशनची लखनौ, कोलकाता, वाराणसी आणि इतर शहरांशी चांगली कनेक्टिव्हिटी आहे. तुम्ही जनशताब्दी, एसी स्पेशल एक्स्प्रेस आणि मसुरी एक्स्प्रेस यांसारख्या ट्रेनमधून प्रवास करण्याचा विचार करू शकता. स्टेशनवरून, येथे पोहोचण्यासाठी तुम्हाला टॅक्सी बुक करावी लागेल किंवा सार्वजनिक वाहतुकीचे दुसरे साधन घ्यावे लागेल.

रस्त्याने

ऋषिकेश हे इतर भारतीय शहरांशी व्यवस्थित रस्ते आणि राष्ट्रीय महामार्गांद्वारे जोडलेले आहे. या डोंगराळ प्रदेशांचा छोटा भाग तुम्हाला काही समस्या देऊ शकतो, अन्यथा, प्रमुख मार्ग सहज पार करता येतो. प्रवासासाठी, तुम्हाला एकतर टॅक्सी, आंतरराज्य/खाजगी बसेस बुक कराव्या लागतील किंवा स्वतःचे वाहन घ्यावे लागेल. 

• मेरठपासून - NH161 मार्गे 334 किमी
• पटियाला पासून - NH228 मार्गे 334 किमी
• लुधियाना पासून - NH290 मार्गे 44 किमी

ऋषिकेश बद्दल वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न: ऋषिकेश कोठे आहे?
उत्तर: ऋषिकेश हे उत्तर भारतातील उत्तराखंड राज्यातील डेहराडून जिल्ह्यात आहे. 

प्रश्न: ऋषिकेशमध्ये कोणती पर्यटन स्थळे आहेत?
उत्तर: ऋषिकेशमधील काही लोकप्रिय पर्यटन आकर्षणांमध्ये त्रिवेणी घाट, परमार्थ निकेतन आश्रम, बीटल्स आश्रम आणि नीर गड धबधबा यांचा समावेश होतो. 

आपण हे करू शकता आपल्या सहलीची योजना करा आणि शहरासाठी आपला स्वतःचा मार्ग तयार करा अॅडोट्रिपच्या तांत्रिकदृष्ट्या चालित सर्किट प्लॅनरसह. येथे क्लिक करा.

आंतरराष्ट्रीय योग महोत्सव

योग या शब्दाचा अर्थ, एकीकरण असा होतो. ते&rsq...

तपशील दृश्य

गंगा दशहरा

हरिद्वार हे प्रामुख्याने अस्तित्वाशी जोडलेले आहे...

तपशील दृश्य

टिहरी लेक फेस्टिव्हल

दऱ्याखोऱ्यांमध्ये वसलेले एक सुंदर आणि निर्मळ तलाव...

तपशील दृश्य

नंदा देवीचा मेळा

नंदा देवी सर्वात पूज्य मानल्या जातात...

 

ऋषिकेशमधील स्पॉट्स पाहणे आवश्यक आहे आणि करणे आवश्यक आहे | Housing News

Housing News Desk

9–11 minutes

---

ऋषिकेश हे भारतातील सर्वात लोकप्रिय पर्यटन स्थळांपैकी एक आहे. स्थापत्यशास्त्रातील आश्चर्य, भव्य मंदिरे आणि सर्व प्रकारच्या साहसी खेळांचे आश्रयस्थान – ऋषिकेश दोन परस्परविरोधी जगांनी भरलेले आहे. येथे खूप विविधता असल्याने, ऋषिकेशमध्ये कोणती ठिकाणे भेट द्यावी हे निवडणे कधीही सोपे नाही . तुमच्‍या सहलीचे नियोजन करण्‍यात तुम्‍हाला मदत करण्‍यासाठी या सर्वोत्‍तम चमत्कारांवर एक नजर टाका.

Table of Contents

• ऋषिकेशमध्ये भेट देण्याची ठिकाणे आणि अनुभवाचा खरा आनंद घेण्यासाठी करण्यासारख्या गोष्टी
• त्रिवेणी घाट
• नदी राफ्टिंग
• लक्ष्मण झुला
• राम झुला
• उडता कोल्हा
• बीटल्स आश्रम
• शिवपुरी
• कौडियाला
• नीलकंठ महादेव मंदिर
• क्लिफ जंपिंग
• जड गंगा ट्रेक
• कुवारी पास
• नीर गड धबधबा
• मुनि की रेती
• गीता भवन
• बंजी जंपिंग
• ऋषी कुंड
• भरत मंदिर
• ब्यासी
• वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
  • मी ऋषिकेशमध्ये कोणते साहसी उपक्रम करू शकतो?
  • मी ऋषिकेशला कसे जाऊ?
  • ऋषिकेशमधील काही सर्वोत्तम योग आश्रम कोणते आहेत?
  • Related Posts

ऋषिकेशमध्ये भेट देण्याची ठिकाणे आणि अनुभवाचा खरा आनंद घेण्यासाठी करण्यासारख्या गोष्टी

त्रिवेणी घाट

 स्रोत: Pinterest ऋषिकेश येथे स्थित एक पवित्र घाट, त्रिवेणी त्याच्या आरती सोहळ्यासाठी प्रसिद्ध आहे. त्याच्या सकारात्मक आणि उत्कर्ष सुगंधासाठी ओळखला जाणारा, हा ऋषिकेशमधील सर्वात मोठा आणि महत्त्वाचा घाट आहे. त्रिवेणी हा शब्द दोन शब्दांच्या संयोगाचा परिणाम आहे: "त्रि" म्हणजे तीन आणि "वेणी" म्हणजे संगम. गंगा, यमुना आणि सरस्वती या तीन नद्या जिथे मिळतात तिथे घाट आहे. संपूर्ण हिंदू पौराणिक कथांमध्ये, त्रिवेणी घाटाचा उल्लेख महाकाव्यांमध्ये आढळतो रामायण आणि महाभारत. या ठिकाणी भेट देऊन तुम्ही ऋषिकेशच्या अध्यात्मिक सौंदर्याची अधिक चांगली माहिती मिळवू शकता.

नदी राफ्टिंग

 स्रोत: Pinterest ऋषिकेशमध्ये एड्रेनालाईन-पंपिंग वॉटर स्पोर्ट – रिव्हर राफ्टिंग – करणे आवश्यक आहे. अद्भुत नैसर्गिक परिसराव्यतिरिक्त, हे ठिकाण उच्च दर्जाचे व्यावसायिक सहाय्य देते. अनेक प्रमाणित ऑपरेटर ऋषिकेशमधील ग्राहकांच्या गरजेनुसार कॅम्पिंग आणि राफ्टिंग पॅकेजेस देतात. त्रास-मुक्त अनुभवासाठी, तुम्ही अन्न, पाणी आणि राफ्टिंग व्यवस्था ऑपरेटरकडे सोडू शकता. पीक सीझनमध्ये ऋषिकेशमध्ये बऱ्यापैकी गर्दी असते, त्यामुळे तुमच्या सहलीचे नियोजन करताना हे लक्षात ठेवा.

लक्ष्मण झुला

 स्रोत: Pinterest 400;">गंगा ओलांडून एक प्रतिष्ठित लटकणारा पूल, लक्ष्मण झुला पौरी गढवालमधील जोंक आणि टिहरी गढवालमधील तपोवन यांना जोडतो. हा लोखंडी पूल 450 फूट लांबीचा आणि नदीच्या 70 फूट उंचीवर उभा आहे. पर्यटकांमध्ये लक्ष्मण झुला कारण असे मानले जाते की भगवान रामाचा धाकटा भाऊ भगवान लक्ष्मण याने येथे गंगा नदी पार केली होती. दुर्दैवाने, सुरक्षिततेच्या कारणास्तव तो कायमचा बंद करण्यात आला आहे. लक्ष्मणच्या शेजारी संपूर्णपणे नवीन काचेचा पूल बांधला जात आहे. झुला. पादचाऱ्यांनी पुलाचा वापर सुरूच ठेवला आहे, परंतु दुचाकींना सक्त मनाई आहे.

राम झुला

 स्रोत: Pinterest राम झुला हे स्वर्गाश्रम आणि शिवानंद नगर यांना जोडणारी गंगेवरील एक प्रतिष्ठित खूण आहे. हिमालयाच्या पायथ्याशी स्थित, 750-फूट-लांब पूल शक्तिशाली गंगेचे आणि खाली शांत निसर्गाचे उत्कृष्ट दृश्य देते. त्यांच्या निसर्गसौंदर्याव्यतिरिक्त, ही वास्तुशिल्प अद्भुत तीर्थक्षेत्रे आणि ऋषिकेश पर्यटन स्थळे आहेत.

उडता कोल्हा

Pinterest ऋषिकेशमध्ये करण्यासारख्या रोमांचक गोष्टींपैकी एक म्हणजे फ्लाइंग फॉक्स, आणखी एक रोमांचक साहसी खेळ. या खेळात, दोरीला जोडल्यानंतर तुम्हाला अक्षरशः विजेच्या केबलवर 'उडत' पाठवले जाते. मशीन त्यानुसार तुमचा वेग वाढवते किंवा कमी करते. तुमच्या समोर, तसेच तुमच्या खाली असलेले चित्तथरारक दृश्य तुम्ही भव्य गंगेवर चढू शकता आणि भव्य हिमालयात जाऊ शकता.

बीटल्स आश्रम

 स्रोत: Pinterest बीटल्सने या शांत ठिकाणी भेट दिल्यानंतर, महर्षी महेश योगी आश्रमाला जागतिक मान्यता मिळाली. ऋषिकेशच्या सर्वोत्कृष्ट पर्यटन आकर्षणांपैकी, हा आश्रम त्याच्या शांतता आणि शांततेसाठी प्रसिद्ध आहे. येथे, ऋषिकेशला भेट देण्याच्या सर्वोत्तम ठिकाणांपैकी एक आहे style="font-weight: 400;">, तुम्ही थोडा वेळ शांत बसून आध्यात्मिक सौंदर्याचा आनंद घेऊ शकता. भिंतींवर रंगीबेरंगी भित्तिचित्रे आणि गेटवेची शांतता, देखभालीचा अभाव असूनही ते पाहण्यासारखे आहे.

शिवपुरी

 स्त्रोत: Pinterest शिवपुरी नावाचे एक नयनरम्य शहर आहे, ऋषिकेशच्या मुख्य शहरापासून अंदाजे 10 किलोमीटर अंतरावर आहे. हे गंगेच्या काठावर विविध प्रकारच्या साहसी क्रियाकलापांची ऑफर देते आणि भेट देण्याच्या सर्वोत्तम ऋषिकेश ठिकाणांपैकी एक आहे . शिवपुरीतील मुख्य आकर्षणांपैकी नदीकिनारी असलेले शिबिरे आहेत. रिव्हर राफ्टिंग, नौकाविहार आणि ट्रेकिंग यांसारख्या असंख्य साहसी क्रियाकलापांमध्ये सहभागी होऊ शकतात आणि जेव्हा आम्ही म्हणतो की वीकेंडला येथे मुक्काम करणे खूप मोलाचे आहे तेव्हा आमच्यावर विश्वास ठेवा.

कौडियाला

 स्रोत: 400;">Pinterest कौडियाला हे गाव ऋषिकेशपासून 40 किलोमीटर अंतरावर बद्रीनाथ मार्गावर आहे. हे एक सुंदर कॅम्पिंग साइट आहे आणि व्हाईट रिव्हर राफ्टिंगसाठी एक लोकप्रिय ठिकाण आहे. कौडियाल आणि शिवपुरी दरम्यानचा झोन हा सर्वात आव्हानात्मक झोन मानला जातो. कौडियाला मध्ये राफ्टिंग, दूरच्या ठिकाणाहून साहसी प्रेमींना आकर्षित करते.

नीलकंठ महादेव मंदिर

 स्रोत: Pinterest नीलकंठ महादेव मंदिर ऋषिकेशपासून १२ किलोमीटर अंतरावर १६७० मीटर अंतरावर वृक्षाच्छादित जंगलात आहे. भारतातील सर्वात महत्वाच्या शिव मंदिरांपैकी एक असण्याव्यतिरिक्त, हे मंदिर ऋषिकेशमधील सर्वात मोठ्या धार्मिक पर्यटन स्थळांपैकी एक आहे . येथील मुख्य आकर्षणांपैकी एक म्हणजे आतील समाधी, जी समुद्रमंथनची गाथा दर्शवते. शिवाय, मंदिरात गोड्या पाण्याचा झरा आहे जो अनेक भाविकांना स्नान करण्यासाठी आकर्षित करतो.

क्लिफ जंपिंग

Pinterest ऋषिकेशमध्ये क्लिफ जंपिंगचा थरारक क्रियाकलाप देखील उपलब्ध आहे. यात मुळात मोठ्या उंचीवरून नदीत उडी मारणे समाविष्ट आहे, उदाहरणार्थ, उंच कड्यावरून. हे ऋषिकेशमध्ये करण्यासारख्या शीर्ष गोष्टींपैकी एक आहे, कारण हा सर्वात रोमांचक जलक्रीडा मानला जातो. गंगा नदीच्या काठावर आणि खालच्या हिमालयात वसलेल्या ऋषिकेशमध्ये काही चकचकीत उंच कडा आहेत. लोअर ब्रह्मपुरी स्ट्रेचमधील लक्ष्मण झुलाच्या फक्त 2 किमी आधी या प्रदेशातील सर्वात प्रसिद्ध क्लिफ जंपिंग साइट आहे.

जड गंगा ट्रेक

 स्रोत: Pinterest उत्तर उत्तराखंडमधील सर्वात आव्हानात्मक आणि कठीण ट्रेक म्हणजे जड गंगा ट्रेक. चढाईची सुरुवात आगलार खोऱ्याच्या मार्गाने होते, त्यानंतर नाग टिब्बा कड्यावर चढून जाते आणि शेवटी जड गंगेतील नेलंगमध्ये उतरते. बरेच साहसी माना पास आणि सरस्वती ताल येथे जातात आणि शेवटी बद्रीनाथ मंदिरात त्यांची सहल अधिक रोमांचक बनवतात.

कुवारी पास

 स्त्रोत: Pinterest जगभरात अल्पाइन मेडो पास म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या, कुआरी पासला अनेकदा बॅकपॅकर्स आणि हायकर्स भेट देतात. वाटेत तीन सुंदर कॅम्पिंग ग्राउंड आहेत: गुलिंग, चित्रकंठा आणि ताली. टाली टॉप ते कुआरी खिंडीपर्यंतचा प्रवास पूर्ण हिमालयीन अल्पाइन मोहिमेत बर्फाने भरलेल्या मोहिमेत भाग घेण्याचा अनुभव आहे.

नीर गड धबधबा

 स्रोत: Pinterest लक्ष्मण झुलापासून दोन किलोमीटर अंतरावर असलेल्या या विस्मयकारक धबधब्याला भेट देणे हे ऋषिकेशमधील सर्वात सुंदर ठिकाणांपैकी एक आहे. एकूणच, व्यस्ततेतून अत्यंत आवश्यक विश्रांतीसाठी हे आदर्श ठिकाण आहे प्रवासाचे वेळापत्रक. नीर गड धबधबा हे ऋषिकेशमधील सर्वात लोकप्रिय पर्यटन स्थळांपैकी एक आहे, जे अनेक भटक्या छायाचित्रकारांना देखील आकर्षित करते. ऋषिकेशचे अनेक सर्वोत्तम रिसॉर्ट्सही या ठिकाणाभोवती आहेत.

मुनि की रेती

 स्रोत: Pinterest ऋषिकेशजवळील मुनी की रेती या तीर्थक्षेत्राला चार धाम तीर्थक्षेत्राचे प्रवेशद्वार मानले जाते. त्यामुळे यात्रेकरूंना त्यांच्या आध्यात्मिक प्रवासात मदत करण्यासाठी आश्रमात मूलभूत सुविधा मिळू शकतात.

गीता भवन

 स्रोत: Pinterest स्वर्गाश्रममध्ये, गंगेच्या काठावर, गीता भवन आहे, हा आश्रम त्याच्या प्रशस्त आणि सौंदर्यासाठी प्रसिद्ध आहे. कारण त्यात गीता आहे, हिंदू वेदांचे प्रतिनिधित्व आणि महाकाव्ये, हिंदू साहित्य जतन करण्यासाठी ती एक महत्त्वाची संस्था मानली जाते. दरवर्षी हजारो लोक गीता भवनला भेट देतात.

बंजी जंपिंग

 स्रोत: Pinterest बंजी जंपिंग हा ऋषिकेशमध्ये करण्यासाठी सर्वात रोमांचक साहसी खेळांपैकी एक आहे. अतिशय उंच संरचनेवरून (सामान्यतः एक इमारत) उडी मारणे आणि नंतर खाली घेण्यापूर्वी हवेत झेप घेणे या कृतीमध्ये समावेश होतो. वैकल्पिकरित्या, गरम हवेचे फुगे किंवा हेलिकॉप्टर ही क्रिया करू शकतात.

ऋषी कुंड

 स्रोत: Pinterest ऋषी कुंड हा हिंदूंनी पवित्र मानला जाणारा प्राचीन गरम पाण्याचा झरा आहे. पौराणिक कथेनुसार, प्रभू रामाने वनवासात ऋषीकुंडात स्नान केले होते आणि या ठिकाणी गंगा आणि यमुना यांचा संगम होतो.

भरत मंदिर

 स्रोत: Pinterest ऋषिकेशच्या सर्वात प्रसिद्ध आणि पवित्र मंदिरांपैकी एक, भारत मंदिर 12 व्या शतकात आदिगुरू शंकराचार्यांनी बांधले होते. येथे साळीग्रामच्या एका तुकड्यातून भगवान विष्णू प्रमुख देवता म्हणून कोरले आहेत. एक श्रीयंत्र मंदिराच्या आतील छत सुशोभित करते.

ब्यासी

 स्रोत: Pinterest उत्तराखंडमधील ब्यासी हे छोटेसे गाव ऋषिकेशपासून ३० किमी अंतरावर असून ते गंगा नदीच्या काठी वसलेले आहे. या विचित्र छोट्या गावात जलक्रीडा आणि साहसी पर्यटन लोकप्रिय आहे, त्याची लोकसंख्या, आळशी आणि कॅम्पिंगसाठी स्वच्छ पांढरी वाळू आणि कयाकिंग आणि कॅम्पिंगसाठी अनुकूल नदीचा प्रवाह यामुळे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

मी ऋषिकेशमध्ये कोणते साहसी उपक्रम करू शकतो?

ऋषिकेशमधील सर्वात लोकप्रिय क्रियाकलाप म्हणजे रिव्हर राफ्टिंग, क्लिफ जंपिंग, रिव्हरसाइड कॅम्पिंग, बंजी जंपिंग, फ्लाइंग फॉक्स, बॉडी सर्फिंग, माउंटन बाइकिंग, रॉक क्लाइंबिंग आणि ट्रेकिंग.

मी ऋषिकेशला कसे जाऊ?

डेहराडूनचे जॉली ग्रँट विमानतळ हे ऋषिकेश (21 किमी) जवळचे विमानतळ आहे, तर हरिद्वार रेल्वे स्थानक हे सर्वात जवळचे स्थानक आहे (21 किमी). दोन्ही गेटवे आणि जवळपासच्या शहरांमधून बस किंवा टॅक्सीने ऋषिकेशला जाणे शक्य आहे.

ऋषिकेशमधील काही सर्वोत्तम योग आश्रम कोणते आहेत?

ऋषिकेशमधील सर्वात लोकप्रिय योग केंद्रांपैकी परमार्थ निकेतन, साधना मंदिर, योग निकेतन, शिवानंद आश्रम आणि ऋषिकेश योगपीठ आहेत.

https://housing.com/news/mr/must-see-spots-and-must-do-activities-in-rishikesh-mr/

ऋषीकेश – भारताची साहस राजधानी - RailYatri Blog

RailYatri

3–4 minutes

---

१९९० मध्ये ऋषीकेश हे ठिकाण ‘जगातील योग राजधानी’ बनले, कारण ते आश्रम आणि ध्यानधारणा शिबिरांचे प्रमुख केंद्र होते. यातले बहुतेक उपक्रम शहराच्या उत्तर भागात चालायचे, कारण या भागात घनदाट जंगले आणि शेजारून खळाळत वाहाणारी पवित्र नदी पाहायला मिळते. मात्र, ऋषीकेश आता अध्यात्म, योग आणि मनोबल विस्ताराच्याही पलीकडे ओळखले जाते. आज पर्यटक थरार, साहस आणि मजा अनुभवण्यासाठी ऋषीकेशला भेट देतात आणि हे प्राचीन शहर त्यांच्या अपेक्षा पूर्णही करते.

ट्रेकिंग आणि कॅम्पिंग

ऋषीकेशमधील साहस उपक्रम ट्रेकिंग आणि कॅम्पिंग सहलीपासून सुरू होतात. प्रतिष्ठित गिर्यारोहण संस्था ‘नेहरू इन्स्टिट्यूट ऑफ माउंटेनेयरिंग’ या ठिकाणी वसलेले असून ते उत्तरकाशी या तीर्थ क्षेत्रापासून जवळ आहे, जिथे तांत्रिकृष्ट्या परिपूर्ण मार्गदर्शक पर्यटकांना या दरीखोऱ्यांची आनंददायी सफर करून आणण्यासाठी सज्ज असतात.

या ठिकाणी सर्वत्र शिवालिक रांगा पाहायला मिळत असल्यामुळे ट्रेकिंगही करता येते. ऋषीकेशमधील घनदाट जंगलांतून चंद्रशिलासारख्या ठिकाणी घेऊन जाणाऱ्या कित्येक ट्रेकिंग ट्रेलसाठी जाता येते. ऋषीकेश हे व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स आणि कौर पाससारख्या प्रसिद्ध ट्रेकचे मुख्य तळ म्हणून प्रसिद्ध आहे. त्याशिवाय कन्यापुरी, नीलकंठ महादेव आणि झिलमिल गुफा ही या ठिकाणी ट्रेकिंगसाटी उपलब्ध असलेली ठिकाणेही भटक्यांना आकर्षित  रतात.

व्हाइट वॉटर राफ्टिंग

ऋषीकेशमधील गंगेचा प्रवाह हरीद्वारसारखा शांत आणि संथ नाही. साहसी पर्यटक नदीच्या या रौद्रावताराचा व्हाइट वॉटर खेळांसाठी फायदा घेतात. कौडियाला ते ऋषीकेश हा मार्ग राफ्टिंगसाठी सर्वोत्तम मानला जातो. कौडियालाच्या रिव्हर राफ्टिंग पट्ट्याला फोर प्लस हा दर्जा देण्यात आला असून हा पट्टा चाळीस किलोमीटरचा आहे. या दरम्यान मरिन ड्राइव्ह, रोलर कोस्टर, गोल्फ कोर्स, क्लब हाउस, डबल ट्रबल, हिल्टन, टर्मिनेटर, थ्री ब्लाइंड माइस, क्रॉसफायर इत्यादी लोकप्रिय रॅपिड्स अनुभवता येतात. सप्टेंबर ते एप्रिलदरम्यान हे रॅपिड्स जास्त चांगल्या प्रकारे अनुभवता येतात.

रॅपलिंग

ऋषीकेशच्या उत्तरेकडे नदीकाठी अद्भुत आकाराचे दगड पाहायला मिळतात. रॉक क्लायम्बिंग करताना सर्वोच्च दर्जाची सुरक्षा साधने वापरली जातात आणि रॅपलिंगसाठी मोठ्या आकाराच्या दगडांचा आधार घेतला जातो. रॅपलिंग हा साहस प्रकार आहे, ज्यात चढणारा हार्नेस आणि दोरीच्या सहाय्याने उंच दगडावरून खाली घसरत येतो. षीकेशला येणाऱ्या पर्यटकांमध्ये हा साहस प्रकार खूप लोकप्रिय आहे.

बंजी जंपिंग आणि रिव्हर क्लिफ जंपिंग

ऋषीकेशमध्ये देशातील सर्वाधिक उंचीवर वसवलेले बंजी जंपिंग बेस आहे. मोहन छत्ती ठिकाणी १० ते १५ सेकंदांची फ्री- फॉल अनुभवता येते व त्यानंतर रबराची दोरी तुम्हाला ओढून गंगेच्या पात्रात लक्षणीय भर घालणाऱ्या हल नदीच्या कित्येक फुट उंचीवर आणून सोडते. हल नदीकडे तोंड करून कंसाकृती कमान बांधण्यात आली आहे. न्यूझीलंडमधील साहसी वीर डेव्हिड अलार्डियस यांनी हा प्लॅटफॉर्म बांधला आहे. त्याशिवाय एक किलोमीटर लांबीची फ्लाइंग फॉक्स लाइन इथे आहे, जी आख्ख्या आशिया खंडातील सर्वाधिक लांबीची फॉक्स लाइन आहे. त्याशिवाय ८० मीटर लांबीचा मोठा झुलाही इथे आहे.

वाचून थक्क झालात ना? मग, या ठिकाणाला भेट द्या आणि या साहस प्रकारांची मजा घ्या.

ऋषिकेश मधील हे धबधबे आहे अतिशय सुंदर..!

भूषण श्रीखंडे

~2 minutes

---

जळगावः भारतातील प्रसिध्द ठिकाणांमध्ये ऋषिकेश (Rishikesh Tourist Place ) स्थळ प्रसिध्द असून हे ठिकाण नैसर्गिक दृश्यांनी परिपूर्ण आहे. पावसाळ्यात ते अधिक आनंददायी दिसते. येथील लहान-मोठे सुंदर धबधब (Waterfalls)ज्यांचे सौंदर्य पावसाच्या दरम्यान दुप्पट होते. असे काही धबधबे आहेत, जिथे जाण्यासाठी काही अंतर चालत जावे लागते. चला जाणून घेवू धबधब्यांबाबत..

waterfalls

पाटणा धबधबा

ऋषीकेष मधील पाटणा धबधब्यापर्यंत जाण्यासाठी तुम्हाला काही अंतर पायी जावे लागते. हा धबधबा पावसाळ्यात खूप सुंदर दिसतो. लक्ष्मण झुला ते पाटणा धबधबा हे अंतर 7 किमी आहे. धबधब्याव्यतिरिक्त येथे एक अतिशय सुंदर गुहा देखील आहे.

waterfalls

गरुडचट्टी धबधबा

ऋषिकेशमधील गरुडचट्टी धबधबा प्रवाशांमध्ये खूप लोकप्रिय आहे. धबधब्याव्यतिरिक्त येथे अनेक सुंदर दृश्ये असून येथे वेळ घालवायला आवडेल. लक्ष्मण झुलापासून 5 किमी अंतरावर असलेल्या नीलकंठ महादेव मंदिरात पोहोचल्यानंतर तुम्हाला धबधब्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी तेथून पायी जावे लागते. धबधब्याजवळ एक गरुड मंदिर देखील आहे, जे पर्यटकांना आकर्षीत करते.

waterfalls

नीरगढ धबधबा

नीरगढ धबधब्या ठिकाणी तुम्हाला शांतता मिळेल. लक्ष्मण झुलापासून 4 किमी अंतरावर आहे. येथून तुम्ही कर्णप्रयाग हरिद्वार रोडद्वारे येथे पोहोचू शकता. पावसाळ्यात लोक अनेकदा नीरगढ धबधब्याला भेट देतात. नीरगढ धबधब्यापर्यंत जाण्यासाठी तुम्ही बाईक किंवा स्कूटीनेही जाऊ शकता.

आइसबर्ग धबधबा

लक्ष्मण झुला ते आइसबर्ग धबधबा हे अंतर फक्त 4 किमी आहे. ऋषिकेशमधील आइसबर्ग सर्वात प्रसन्न धबधबा आहे. येथे एक गुहा देखील आहे, जी पर्यटकांना तेथे जायला आवडते.

https://www.esakal.com/tourism/marathi-tourism-news-rishikesh-best-waterfalls-place-bms86

काय आहे वैष्णोदेवी मंदिराचा इतिहास? कशी प्रकट झाली वैष्णोदेवी माता?

Dilip Ramchandra Vaze

~3 minutes

---

Mata Vaishno Devi Temple Story : वैष्णोदेवीची यात्रा वर्षभर सुरु असते, परंतु उन्हाळ्यात, मे ते जून आणि नवरात्रीच्या काळात येथे जास्तीत जास्त भाविक दर्शनासाठी पोहोचतात.

माता वैष्णो देवी मंदिर हे देशातील पवित्र धार्मिक स्थळांपैकी एक आहे. हे त्रिकुट पर्वतावर जम्मूमधील कटरा पासून १४ किमी अंतरावर आहे. हिंदू मान्यतेनुसार हे मंदिर माता राणी आणि वैष्णवी या नावाने ओळखले जाते.

माता वैष्णो देवी कशी प्रकट झाली?

पौराणिक कथेनुसार, वैष्णो मातेचा जन्म दक्षिण भारतातील रत्नाकर येथे झाला. आईच्या जन्मापूर्वी तिचे पालक निपुत्रिक होते. असे म्हणतात की, जन्माच्या एक रात्री आईने मुलगी जे काही मागेल तिच्या इ्छेविरुद्ध तुम्ही जाणार नाही, अशी शपथ घेतली होती. लहानपणी आईचे नाव त्रिकुटा होते. त्यांचा जन्म भगवान विष्णूच्या वंशात झाला, त्यामुळे त्यांचे नाव वैष्णवी पडले.

काय आहे वैष्णो मातेचा इतिहास

माता वैष्णोदेवीने मानवजातीच्या कल्याणासाठी त्रेतायुगात माता पार्वती, सरस्वती आणि लक्ष्मीच्या रूपात एका सुंदर राजकन्येचा अवतार घेतला असे मानले जाते. त्यांनी त्रिकुट पर्वतावर तपश्चर्या केली. नंतर त्यांचे शरीर महाकाली, महालक्ष्मी आणि महासरस्वती या तीन दैवी शक्तींच्या सूक्ष्म रूपात विलीन झाले.

देवी वैष्णोदेवी मंदिराच्या कथा आणि वैभवाबद्दल असे मानले जाते की हे मंदिर पंडित श्रीधर यांनी सुमारे ७०० वर्षांपूर्वी बांधले होते. श्रीधर हा ब्राह्मण पुरोहित होता. श्रीधर आणि त्यांची पत्नी, माता राणीचे परम भक्त होते. एकदा श्रीधरला स्वप्नात भंडारा करण्याची आज्ञा मिळाली. पण श्रीधरची आर्थिक परिस्थिती चांगली नव्हती.त्यामुळे त्याला कार्यक्रमाची काळजी वाटू लागली आणि रात्रभर चिंतेत काढल्यानंतर त्याने सर्वकाही आपल्या प्रारब्धावर सोडले. पहाटेपासूनच लोक तेथे प्रसाद घेण्यासाठी येऊ लागले. त्यानंतर त्यांनी पाहिले की वैष्णोदेवीच्या रूपातील एक लहान मुलगी त्यांच्या झोपडीत आली आणि तिने श्रीधरसोबत भंडारा तयार केला.

ग्रामस्थांनी हा प्रसाद स्वीकारला. हा प्रसाद घेतल्यावर लोकांना समाधान मिळाले पण तेथे उपस्थित भैरवनाथांनी प्रसाद घेतला नाही. भैरवनाथांनी आपल्या जनावरांसाठी अधिक अन्नाची मागणी केली. पण तिथे वैष्णोदेवीच्या रूपातील एका लहान मुलीने श्रीधरच्या वतीने तसे करण्यास नकार दिला. यानंतर भैरवनाथाने हा अपमान सहन न झाल्याने त्या दिव्यांग मुलीला पकडण्याचा प्रयत्न केला. मात्र त्यांना त्या मुलीला पकडण्यात अपयश आले. मुलगी गायब झाली. या घटनेचे श्रीधर यांना खूप दुःख झाले.

श्रीधरने देवीला भेटण्याची इच्छा व्यक्त केली. त्यानंतर एका रात्री वैष्णो मातेने श्रीधरला स्वप्नात दर्शन दिले आणि त्यांना त्रिकुट पर्वतावरील गुहेचा मार्ग दाखवला, जिथे त्यांचे प्राचीन मंदिर आहे. पुढे हे मंदिर माता वैष्णो देवी म्हणून जगभर ओळखले जाऊ लागले.

वैष्णोदेवीच्या दरबारात येणाऱ्या भाविकांची यात्रा जोपर्यंत भैरों खोऱ्यात जाऊन भैरवबाबांचे दर्शन घेतलं जात नाही तोपर्यंत पूर्ण मानली जात नाही, अशी धार्मिक धारणा आहे.

रोमांचक खडतर प्रवास अनुभवायचा असेल तर एकदा वैष्णोदेवी यात्रा करा! पण, जाण्यापूर्वी 'हे' वाचा

माता वैष्णो देवी मंदिराचा (Vaishno Devi temple) प्रवास हा देशातील सर्वात पवित्र आणि कठीण तीर्थक्षेत्रांपैकी एक मानला जातो. याचं कारण म्हणजे मातेचा दरबार जम्मू आणि काश्मीरच्या (Jammu Kashmir) त्रिकुटा (Trikuta) डोंगरावरील एका गुहेत आहे, जिथं पोहचायला 13 किलोमीटरचा खडतर प्रवास करावा लागतो.

• News18 Lokmat
• Last Updated: Jan 1, 2022 07:17 PM IST

मुंबई, 01 जानेवारी : जम्मू-काश्मीरमधील (Jammu Kashmir) प्रसिद्ध माता वैष्णो देवी मंदिरात (Vaishno Devi Shrine Stampede) झालेल्या चेंगराचेंगरीत 12 जण ठार तर 13 जण जखमी झाले आहेत. दरवर्षी याठिकाणी लाखो भाविक दर्शनाला येत असतात. अनेकदा गर्दी उसळल्याने अशा घटना घडण्याची स्थिती तयार होते. जर तुम्ही पहिल्यांदा वैष्णो देवी यात्रेला जात असाल तर त्यासंबंधी सर्व माहिती घेऊनच जा म्हणजे तुम्हाला प्रवासात कोणतीही अडचण येऊ नये. येथे आम्ही तुम्हाला वैष्णोदेवी यात्रेशी संबंधित सर्व आवश्यक माहिती देणार आहोत.

माता वैष्णो देवी मंदिराची यात्रा ही देशातील सर्वात पवित्र आणि कठीण तीर्थक्षेत्रांपैकी एक मानली जाते. याचे कारण म्हणजे मातेचा दरबार जम्मू आणि काश्मीरमधील त्रिकुटा (Trikuta) पर्वतावरील एका गुहेत आहे. येथे पोहचण्यासाठी 13 किलोमीटरची पर्वतरांगामध्ये कठीण चढाई करावी लागते.

खडतर मार्गावर सर्व सुविधा उपलब्ध

हा खडतर प्रवास असूनही दरवर्षी सुमारे 1 कोटी भाविक माता वैष्णोदेवीला भेट देतात. प्रवास पूर्ण करण्यासाठी किती वेळ लागेल हे हवामान, गर्दी आणि तुमचा वेग यावर अवलंबून आहे. तसे पाहता गेल्या अनेक वर्षात वैष्णोदेवी यात्रेत अनेक सुविधा उभारल्याने प्रवास सुकर झाला आहे. डोंगर कोरुन वाट तयार करण्यात आली आहे. संपूर्ण चढाईच्या संपूर्ण मार्गावर विश्रांतीसाठी शेड, शाकाहारी भोजन, पाणी, सर्व गोष्टींची व्यवस्था करण्यात आली आहे.

कटरा वैष्णो देवीचा बेस कॅम्प

जम्मूमधील कटरा हे छोटे शहर जम्मूपासून 50 किमी अंतरावर असलेल्या वैष्णोदेवीचे बेस कॅम्प आहे. प्रवास सुरू करण्यापूर्वी नोंदणी करणे आवश्यक आहे. कारण नोंदणी स्लिपच्या आधारेच तुम्हाला मंदिरात जाण्याची परवानगी दिली जाते. कटरा ते भवन दरम्यान अनेक ठिकाणं आहेत ज्यात बाणगंगा, चरपादुका, इंद्रप्रस्थ, अर्धकुवारी, गर्भजून, हिमकोटी, सांझी छट आणि भैरो मंदिर यांचा समावेश आहे. या प्रवासाचा मध्यबिंदू अर्धकुवारी आहे. येथे मातेचे मंदिर देखील आहे जिथे लोकं थांबून विसावा घेतात अन् देवीचे दर्शन घेतल्यानंतर उर्वरित 6 किलोमीटरचा प्रवास सुरू करतात. मे 2018 रोजी बाणगंगा ते अर्ध कुवारी दरम्यान नवीन रस्त्याचे उद्घाटन करण्यात आले आहे. जेणेकरून सध्याच्या 6 किमी मार्गावर भाविकांची गर्दी कमी करता येईल.

तुम्हालाही sunrise आणि sunset पाहण्याचं वेड असेल तर या ठिकाणांना नक्की भेट द्या

वैष्णोदेवीला जाण्याचा योग्य काळ कोणता?

वैष्णोदेवीची यात्रा वर्षभर सुरुच असते. पण, उन्हाळ्यात मे ते जून आणि नवरात्रीत (मार्च ते एप्रिल आणि सप्टेंबर ते ऑक्टोबर) या कालावधीत भक्तांची मोठी गर्दी असते. याशिवाय पावसाळ्यात जुलै-ऑगस्टमध्ये प्रवास करणेही टाळावे. कारण प्रवासातील निसरड्या मार्गामुळे चढण कठीण होते. याशिवाय डिसेंबर ते जानेवारीपर्यंत येथे प्रचंड थंडी असते.

या गोष्टी सोबत न्यायला विसरू नका

बेस कॅम्प कटरा समुद्रसपाटीपासून 2 हजार 500 फूट उंचीवर आहे तर वैष्णोदेवीचे मंदिर समुद्रसपाटीपासून 5,200 फूट उंचीवर आहे, त्यामुळे या दोन्ही ठिकाणच्या तापमानात मोठा फरक आहे. जर तुम्ही पावसाळ्यात प्रवास करत असाल तर रेनकोट किंवा छत्री नक्कीच सोबत घ्या. हिवाळ्यात भरपूर लोकरीचे कपडे, जॅकेट, टोपी आणि हातमोजे बाळगायला विसरू नका. प्रवासादरम्यान वाटेत ब्लँकेटही मिळतात. चढताना आरामदायक शूज घाला. याशिवाय उन्हाळ्यातही हलके उबदार कपडे सोबत ठेवा. कारण उंच गेल्यावर हवामान बदलले तर थंडी जाणवू शकते.

राणी लक्ष्मीबाईंचा 'समर पॅलेस'! इथे गुन्हेगारांसाठी होती मृत्यूची विहीर

वैष्णोदेवीला कसं पोहचणार?

हवाईमार्गे - जम्मूचे राणीबाग विमानतळ हे वैष्णोदेवीचे सर्वात जवळचे विमानतळ आहे. वैष्णोदेवी बेस कॅम्प कटराला जम्मूपासून रस्त्याने पोहोचता येते, जे सुमारे 50 किलोमीटर अंतरावर आहे. जम्मू आणि कटरा दरम्यान बस आणि टॅक्सी सेवा सहज उपलब्ध आहेत.

रेल्वे मार्ग

जवळचं रेल्वे स्थानक जम्मू आणि कटरा आहेत. जम्मू हे देशातील प्रमुख शहरांशी रेल्वेने चांगले जोडलेले आहे. याशिवाय वैष्णोदेवीचा बेस कॅम्प कटरा हे देखील रेल्वे स्टेशन आहे. श्री माता वैष्णो देवी कटरा रेल्वे स्टेशन हे जम्मू-उधमपूर रेल्वे मार्गावर स्थित आहे, जे 2014 मध्ये सुरू झाले होते. दिल्लीशिवाय इतर अनेक शहरांतूनही थेट गाड्या येथे येतात. तुम्हाला हवे असल्यास तुम्ही ट्रेनने थेट कटरा येथे येऊ शकता आणि त्यानंतर येथून माता दरबारापर्यंत पायी प्रवास करू शकता.

आयुष्यात महासागरांचा त्रिवेणी संगम अनुभवायचा असेल तर या ठिकाणाला अवश्य भेट द्या

रोड ट्रीप

जम्मू हे देखील देशाच्या विविध भागांशी रस्त्याने जोडलेले आहे आणि जम्मू मार्गे रस्त्याने कटरा येथे पोहोचता येते आणि तेथून त्रिकुट टेकड्यांवर चढता येते.

पहिल्यांदाच वैष्णोदेवीला जाताय? जाणून घ्या खास गोष्टी!

By ऑनलाइन लोकमत | Published: August 27, 2018 05:08 PM2018-08-27T17:08:19+5:302018-08-27T17:11:52+5:30

01 / 07

अनेकजण वैष्णोदेवीला जाण्यासाठी कित्येत दिवसांपासून प्लॅनिंग करत असतात. पण तेथील फार माहिती नसल्याने अनेकांना प्रवासादरम्यान वेगवेगळ्या समस्यांचा सामना करावा लागतो. तुम्हीही वैष्णोदेवीला पहिल्यांदाच जाणार असाल तर काही खास गोष्टी जाणून घेणे गरजेचे आहे.

02 / 07

वैष्णो देवी मंदिर यात्रेला देशातील सर्वात पवित्र आणि कठिण तीर्थ यात्रा मानली जाते. कारण हे मंदिर जम्मू-काश्मीरमधील त्रिकुटाच्या डोंगरांमध्ये एका गुहेत आहे. या मंदिरात पोहोचण्यासाठी १२ किमीची कठिण चढाई करावी लागते.

03 / 07

वैष्णो देवी हे तीर्थक्षेत्र समुद्र सपाटीपासून ५ हजार ३०० फूट उंचीवर आहे आणि बेस कॅम्पपासून मंदिरात जाण्याचा प्रवास १२ किमीचा आहे. तुम्ही हा प्रवास घोड्यांच्या मदतीनेही करु शकता. तसेच इथे हेलिकॉप्टर सेवाही सुरु असते. किंवा हा प्रवास तुम्ही पायी चालूनही करु शकता.

04 / 07

जम्मूचं एक छोटं शहर कटरा वैष्णो देवीच्या बेस कॅम्प आहे. हे जम्मूपासून ५० किमी दूर आहे. यात्रा सुरु करण्याआधी रजिस्ट्रेशन करने गरजेचे आहे. कारण रजिस्ट्रेशनच्या स्लीपच्या आधारावरच तुम्हाला मंदिरात दर्शन करण्याची संधी मिळते. कटरा ते भवन(मंदिर) दरम्यान अनेक पॉइंट्स आहेत. ज्यात बाणगंगा, चारपादुका, इंद्रप्रस्था, अर्धकुवांरी, गर्भजून, हिमकोटी, सांझी छत आणि भैरो मंदिर यांचा समावेश आहे.

05 / 07

जम्मूचं राणीबाग एअरपोर्ट वैष्णो देवीला जाण्यासाठी जवळील एअरपोर्ट आहे. जम्मूहून रस्त्यामार्गेही वैष्णो देवीचा बेस कॅम्प कटराला पोहोचता येतं. जे ५० किमी अंतरावर आहे. जम्मू ते कटरा दरम्यान बस आणि टॅक्सी सहर उपलब्ध होते.

06 / 07

जवळील रेल्वे स्टेशन जम्मू आणि कटरा आहे. देशभरातील मुख्य शहरांसोबत जम्मू रेल्वे मार्ग जुळला आहे. कटरा येथेही एक रेल्वे स्टेशन तयार करण्यात आलं आहे. दिल्लीसह आणखीही काही शहरांमधून इथे थेट रेल्वे येतात.

07 / 07

वैष्णो देवी यात्रा तशी वर्षभर सुरु असते आणि इथेही कधीही जाता येऊ शकतं. पण मे ते जून आणि नवरात्रीमध्ये इथे भाविकांची फार गर्दी असते. तसेच जुलै ते ऑगस्ट पावसात इथे प्रवास करु नये. 

https://www.lokmat.com/photos/travel/first-time-you-go-vaishno-devi-learn-special-things/first-time-you-go-vaishno-devi-learn-special-things-2/?utm_source=Lokmat.com&utm_medium=infiniteGallery-Desktop

वैष्णो देवीजवळ भेट देण्याची ठिकाणे | Housing News

Housing News Desk

11–13 minutes

---

तुमच्या धकाधकीच्या दैनंदिन जीवनातून आराम मिळण्यासाठी तुम्ही सहलीचे अद्भुत अनुभव शोधत आहात का? त्यानंतर वैष्णोदेवीला भेट देण्याची योजना करा. हे भारतातील सर्वात प्रतिष्ठित पर्यटन स्थळांपैकी एक आहे. हे तुम्हाला तुमच्या सर्व चिंता आणि अडचणी तात्पुरते बाजूला ठेवू देते आणि माता वैष्णोदेवीच्या पवित्र मंदिराच्या शांततेत बुडवून टाकते. वैष्णो देवीजवळ भेट देण्यासाठी विविध ठिकाणे आहेत. जम्मू आणि काश्मीरमध्ये हा परिसर त्रिकुटा पर्वताच्या पायथ्याशी वसलेला आहे. तुम्ही या स्थानाला भेट देण्याचे ठरविल्यास खाली वैष्णो देवीजवळ भेट देण्याची ठिकाणे पहा. तुम्ही तुमच्या प्रवासाची योजना आखू शकता आणि त्यावर आधारित एक विलक्षण सहल करू शकता. तुम्ही वैष्णोदेवीला पोहोचू शकता: रेल्वेने: तुम्ही वैष्णोदेवीला अनेक मार्गांनी पोहोचू शकता. श्री माता वैष्णो देवी कटरा रेल्वे स्थानक हे वैष्णोदेवीचे मुख्य रेल्वे स्थानक आहे आणि ते त्रिची आणि त्याच्या आसपासच्या भागांना सेवा देते. हे वैष्णोदेवीपासून 16.5 किमी अंतरावर आहे. हवाई मार्गे: जर तुम्हाला वैष्णोदेवीला विमानाने जायचे असेल तर तुम्ही जम्मू विमानतळावर जाऊ शकता. हे विमानतळ शहरापासून 50 किमी अंतरावर आहे. रस्त्याने : जर तुम्ही जम्मू आणि काश्मीरमध्ये रहात असाल, तर तुम्ही कारने किंवा सार्वजनिक वाहतुकीने वैष्णोदेवीला पोहोचू शकता.

Table of Contents

• वैष्णो देवीच्या जवळ भेट देण्यासाठी सर्वोत्तम ठिकाणे
• जम्मू
• वैष्णो देवी मंदिर
• अर्धकुवारी
• कटरा
• बाग-ए-बहू
• वैष्णोदेवी यात्रा
• भैरवनाथ मंदिर
• डेरा बाबा बंदा
• शहराचं मध्य
• सणसर तलाव
• रणवीरेश्वर मंदिर
• वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
  • वैष्णोदेवीसाठी आदर्श प्रवास कार्यक्रम कोणता असेल?
  • प्रवास कसा करता येईल?
  • Related Posts

वैष्णो देवीच्या जवळ भेट देण्यासाठी सर्वोत्तम ठिकाणे

जम्मू

आकार-पूर्ण" src="https://housing.com/news/wp-content/uploads/2022/08/Vaishno-Devi1.png" alt="" width="564" height="423" /> स्रोत : Pinterest जम्मू, जे वैष्णोदेवीच्या उड्डाणांसाठी प्रारंभ बिंदू म्हणून काम करते, ते चित्तथरारक दृश्ये, बर्फाच्छादित पर्वत, विपुल वन्यजीव, भव्य स्मारके, मैत्रीपूर्ण स्थानिक आणि प्रादेशिक हस्तकलेसाठी प्रसिद्ध आहे. वैष्णो देवी मंदिर सर्वात जास्त आहे. जम्मूमधील वैष्णो देवीजवळ भेट देण्याचे सुप्रसिद्ध ठिकाण, त्यानंतर महा काली मंदिर.

वैष्णो देवी मंदिर

स्त्रोत: P व्याज वैष्णो देवी मंदिर हे दुर्गा देवीचे प्रकटीकरण असलेल्या वैष्णो देवीला समर्पित हिंदू मंदिर आहे आणि कटरा पासून 13 किलोमीटर अंतरावर त्रिकुटा टेकड्यांवर आहे. हिंदूंसाठी सर्वात पवित्र तीर्थक्षेत्रांपैकी एक हे प्रसिद्ध मंदिर आहे. पूजा आणि आरतीच्या वेळी देवी पवित्र गुहेत दिसतात असे म्हणतात. वेळा: दिवसभर

अर्धकुवारी

स्त्रोत: Pinterest वैष्णो देवीजवळ भेट देण्याच्या ठिकाणांपैकी एक म्हणजे अर्धकुवारी. हे ठिकाण शहराच्या गाभ्यापासून जवळ आहे. त्याच्या भौगोलिक महत्त्वामुळे तिथे जाणे आणि वर्षभर एक्सप्लोर करणे अगदी सोपे आहे. याव्यतिरिक्त, हे सर्वोच्च ऐतिहासिक स्थान म्हणून ओळखले जाते आणि वैष्णो देवी मंदिराला भेट देणाऱ्या पर्यटकांना ते आवडते. जम्मू आणि काश्मीरमधील सर्वात व्यस्त आणि प्रसिद्ध धार्मिक स्थळांपैकी एक येथे आहे. महासरस्वती, महाकाली आणि महालक्ष्मी या तिन्ही देवींच्या सन्मानार्थ बांधलेले मोठे मंदिर तुम्ही येथे पाहू शकता. वैष्णोदेवीला भेट देण्यासाठी आणि पवित्र गुहेचे अन्वेषण करण्यासाठी हिवाळ्यात आदर्श वेळ आहे. कारण हिमवर्षाव खूप सुंदर आहे आणि एक अद्भुत प्रवास करते. वेळा: दिवसभराचे अंतर: वैष्णो देवीपासून 6kms

कटरा

स्रोत: Pinterest वैष्णो देवी जवळ भेट देण्यासाठी सर्वोत्तम पर्यटन आणि धार्मिक ठिकाणांपैकी एक कटरा आहे. हे वैष्णोदेवी मंदिराचे प्रवेशद्वार म्हणूनही ओळखले जाते. ते एक लहान आहे त्रिकुटा पर्वताच्या पायथ्याशी वसलेला समुदाय. हे वैष्णोदेवीच्या तीर्थयात्रेसाठी सुरुवातीचे ठिकाण म्हणून प्रसिद्ध आहे. यामुळे, तुम्ही यात्रेकरू नसलात तरीही कटरा प्रवास करणे फायदेशीर आहे. तसेच, कटरामध्ये भेट देण्यासारखी बरीच ठिकाणे आहेत. गिर्यारोहणासाठी मोठी पर्वतशिखरं, चिनाब नदी आणि कौटुंबिक सुट्ट्यांसाठी बाणगंगा हे त्याचे काही मुख्य आकर्षण आहेत. वैष्णो देवी मंदिर हे कटरा वैष्णो देवीमधील प्रमुख आकर्षणांपैकी एक आहे. हे क्षेत्र अधिक सुप्रसिद्ध पर्यटन स्थळ बनल्यामुळे, हेलिकॉप्टर आणि अगदी पर्यावरणपूरक कारपर्यंत प्रवेश वाढला आहे. या भागातील अनेक हॉटेल्स आणि भोजनालयांमध्ये सर्व प्रकारचे बजेट सामावून घेता येते. अनुकूल हवामानामुळे, कटराला भेट देण्यासाठी मार्च ते ऑक्टोबर हे सर्वोत्तम महिने आहेत. दुसरीकडे, जर तुम्ही बर्फाचा आनंद घेत असाल आणि थंडीची हरकत नसेल, तर तुम्ही मार्च ते ऑक्टोबर दरम्यान तुमची सहल शेड्यूल कराल. एक्सप्लोर करण्यासाठी वेळ: दिवसाचे अंतर: वैष्णो देवी पासून 10kms आणि शहराच्या मध्यभागी 5km

बाग-ए-बहू

स्रोत: Pinterest आपण असल्यास वैष्णोदेवीच्या आकर्षणांपैकी एक असलेल्या बाग-ए-बहूला भेट देऊ नका, तुमचा प्रवास पूर्ण होणार नाही. हे क्षेत्राचे सर्वाधिक भेट दिलेले ऐतिहासिक स्थान आहे. हे जम्मूचे सुप्रसिद्ध आणि आश्चर्यकारक उद्यान देखील आहे. हा किल्ला मनमोहक प्रकाश आणि ध्वनी कामगिरी दाखवतो. पर्यटक आणि स्थानिकांचे स्वागत आहे. अभ्यागतांना हा किल्ला पाहणे आवडते, जरी ते त्याच्या वैभवामुळे धार्मिक स्थान नसले तरी. भारतातील सर्वात मोठे भूमिगत मत्स्यालयही तेथे आहे. वैष्णो देवी जवळील हे एक आदर्श ठिकाण आहे. 24 एक्वैरियम केव्हर्न आणि 13 लहान गुहांसह, हे माशासारखे डिझाइन केलेले आहे आणि ते गोड्या पाण्यातील आणि खार्या पाण्यातील माशांचे घर आहे. हे वनस्पती, माती आणि पाणी या घटकांना एकत्र करत असल्यामुळे, संपूर्ण बाग ही डिझायनरकडून तुमच्या डोळ्यांसाठी एक दृश्य मेजवानी आहे. वेळ: सकाळी 6 ते सकाळी 8 अंतर: वैष्णो देवी पासून 64 किमी. तुम्ही वैष्णो देवी पासून रोड ट्रिपला जाऊ शकता.

वैष्णोदेवी यात्रा

स्रोत: Pinterest जगातील सर्वात प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्रांपैकी एक म्हणजे वैष्णो देवी यात्रा, जी येथून प्रवास करते. कटरा ते वैष्णो देवी मंदिर. 13 किमी यात्रेचे सुरुवातीचे ठिकाण बाणगंगा आहे, जे कटरा या प्रमुख शहरापासून सुमारे 2 किमी अंतरावर आहे. माता वैष्णोदेवीच्या दर्शनाने पवित्र गुहेची सांगता होते. कटरा येथून वैष्णोदेवीला जाण्यासाठी तुम्ही पालखी, पिठू, पोनी किंवा पायीही जाऊ शकता. जर तुम्हाला पैसे खर्च करायचे असतील तर तुम्ही नियमितपणे नियोजित रोपवे किंवा हेलिकॉप्टर सेवा घेऊ शकता. रोपवे आणि हेलिकॉप्टर सुटण्याच्या वेळा तपासल्यानंतर आपल्या सहलीची योजना करा. तुम्हाला कशाचीही काळजी करण्याची गरज नाही कारण रोपवेची तिकिटे भवनमध्ये सहज उपलब्ध आहेत. वैष्णोदेवीला जाण्यासाठी कधीच वाईट वेळ नसली तरी उत्सव चालू असताना जाणे चांगले. हे तुम्हाला देवी दुर्गाचे आशीर्वाद प्राप्त करण्यास आणि शहराला वेगळ्या दृष्टीकोनातून पाहण्यास सक्षम करते. तुम्ही वैष्णो देवी यात्रेसाठी ऑनलाइन जागा आरक्षित करू शकता कारण यात्रेत सहभागी होण्यापूर्वी नोंदणी करणे आवश्यक आहे. एक्सप्लोर करण्याची वेळ: दिवसभराचे अंतर: वैष्णो देवीपासून १३ किमी

भैरवनाथ मंदिर

स्रोत: Pinterest आणखी एक भैरवनाथ मंदिर हे सुप्रसिद्ध वैष्णो मंदिराच्या अगदी जवळ आहे. संत गुंफा मंदिर आहे तिथेच आहे. संपूर्ण मंदिर सुमारे 4 तासात शोधले जाऊ शकते. हे वैष्णोदेवीमध्ये भेट देण्याच्या सर्वोत्तम ठिकाणांपैकी एक आहे, म्हणून जर तुम्ही तीर्थयात्रेवर असाल तर तुम्ही याला भेट दिलीच पाहिजे. भवनपासून या मंदिरात जाण्यासाठी तुम्हाला ३ किमीचा प्रवास करावा लागेल. हे मंदिर जंगलाने भरलेल्या पर्वतांची निसर्गरम्य आणि अपवादात्मक दृश्ये प्रदान करते, ज्यामुळे ते वैष्णो देवीच्या सर्वात आदरणीय स्थानांपैकी एक आहे. जर तुम्ही उंच पायऱ्या चढू शकत नसाल, तर तुम्ही वर आणि खाली सहलीसाठी पोनीमध्ये प्रवेश करू शकता. वैष्णो देवी मंदिरापासून रोपवेनेही तुम्ही या मंदिरात जाऊ शकता. वेळा: दिवसभर

डेरा बाबा बंदा

डेरा बाबा बंदा हे वैष्णो देवीच्या जवळ असलेल्या महत्त्वपूर्ण पवित्र स्थळांपैकी एक आहे. हे मुख्य शीख तीर्थक्षेत्र आणि 300 वर्ष जुने गुरुद्वारा आहे. गुरु गोविंद सिंग यांच्या सैन्याचे सेनापती बाबा बंदा बहादूर यांचे अवशेष ठेवण्यासाठी हे प्रसिद्ध आहे. हे त्याच्या प्रचंड तलवार आणि बाण देखील ठेवते, ज्याचा तो युद्धात वापर करतो. विशेषत: तीन दिवसीय वैशाखी मेळ्यात असंख्य यात्रेकरू या ठिकाणी आकर्षित होतात. वैष्णो देवीजवळ भेट देण्याच्या सुप्रसिद्ध ठिकाणांच्या लांबलचक यादीमध्ये हे स्थान वेगळे आहे कारण ते अभ्यागतांना आणि यात्रेकरूंना देवाचे आशीर्वाद प्राप्त करण्यास आणि परीक्षण करण्यास सक्षम करते. संग्रहालयातील विविध वस्तू. वेळ: सकाळी 5 ते दुपारी 12 आणि दुपारी 4 ते रात्री 9 अंतर: शहराच्या केंद्रापासून 15 किमी आणि रस्त्याने पोहोचता येते.

शहराचं मध्य

वैष्णो देवीच्या सर्व आकर्षणांना भेट दिल्यानंतर तुम्ही सिटी सेंटरला भेट दिली पाहिजे. वैष्णो देवीच्या जवळ, हे दुसरे महत्त्वाचे संमेलनाचे ठिकाण आहे. खेळाच्या वस्तूंच्या दुकानातही याला चांगलीच पसंती आहे. तुम्ही तुमच्या सहलीसाठी आवश्यक असलेली काही उत्पादने येथे वाजवी किमतीत मिळवू शकता. हे स्थान स्वादिष्ट अन्न खाण्यासाठी आणि काही प्रासंगिक खरेदीसाठी योग्य आहे. कटरा बाजार हे खरेदीसाठी आवश्‍यक असलेले ठिकाण आहे आणि ते सर्वाधिक पर्यटकांना आकर्षित करते. याव्यतिरिक्त, वैष्णो देवी आणि आजूबाजूचा परिसर विविध साइट्स प्रदान करतो. तुम्हाला अतिरिक्त संशोधन करण्याची आणि तपासासाठी सर्वोत्तम स्थाने ओळखण्याची आवश्यकता आहे. त्याचप्रमाणे, या ठिकाणी विविध प्रकारचे क्रीडा आणि साहसी क्रियाकलाप उपलब्ध आहेत. तयार रहा आणि आपल्या सहलीत मजा करा. वेळा: दिवसभर

सणसर तलाव

स्रोत: Pinterest 400;">पटनीटॉप आणि सणसर सरोवरामधील अंतर सुमारे 20 किलोमीटर आहे. काही अभ्यागत ते आजवरच्या सर्वात आश्चर्यकारक ठिकाणांपैकी एक असल्याचा दावा करतात. काही लोक असेही म्हणतात की ते एका लहान स्वित्झर्लंडसारखे आहे! पटनीटॉपवरून, तुम्ही एकतर वाहन चालवू शकता किंवा येथे टॅक्सी घ्या. नाथा टॉप, जे एक चित्तथरारक दृश्य देते, तेथूनच मार्ग जातो. स्कीइंग आणि पॅराग्लायडिंग या भागात किती दाट बर्फाच्छादित आहे हे योग्य आहे. तुम्ही काही आश्चर्यकारक नैसर्गिक परिसरातून प्रवास कराल . मार्ग. पाइन झाडे आणि मध्यभागी तलाव असलेले हिरवेगार, हिरवेगार निसर्गचित्र दिले आहे. कौटुंबिक सहलीचा भाग म्हणून तलावाजवळ दुपारच्या जेवणासोबत, घोडेस्वारी हा पाहुण्यांचा आवडता उपक्रम आहे. वेळ: दिवसाचे अंतर: पटनीटॉपपासून 20kms NH 44 मार्गे तुम्ही वैष्णोदेवीपासून पटनीटॉपला सहज पोहोचू शकता.

रणवीरेश्वर मंदिर

स्रोत: Pinterest 12 शिव ज्योतिर्लिंगासह, जम्मूच्या शालीमार रस्त्यावरील रणबीरेश्वर मंदिर हे सर्वात प्रसिद्ध मंदिरांपैकी एक आहे आणि वैष्णोदेवी पर्यटन स्थळ आहे. महाराजा रणबीर सिंग यांनी १८८४ मध्ये याचा शोध लावला. ही इमारत आहे उत्तर भारतातील सर्वात मोठे शिवमंदिर म्हणून ओळखले जाते. 19व्या शतकातील मंदिरात प्रार्थना करण्यासाठी आणि भगवान शिवाचे आशीर्वाद मागण्यासाठी अनेक उपासक वर्षभर गर्दी करतात. जम्मूचे लोक या मंदिरातील प्रत्येक मुख्य हिंदू सुट्टीचे स्मरण करतात. मकर संक्रांती, रामनवमी आणि दीपावली हे सण साजरे करण्यासाठी भाविक मंदिराला भेट देऊ शकतात कारण स्थानिक लोक उत्सवाच्या वातावरणाची प्रशंसा करतात. एक्सप्लोर करण्यासाठी वेळ: दिवस

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

वैष्णोदेवीसाठी आदर्श प्रवास कार्यक्रम कोणता असेल?

दिवस 1: जर तुम्ही कटरा येथे आलात तर, शक्यतो दुपारी, त्या संध्याकाळी शेजारच्या बाजारात जाण्यापूर्वी आराम करा. येथे वस्तू आणि हस्तकलेसाठी असंख्य पर्याय आहेत. तुम्हाला श्री माता वैष्णो देवी कटरा रेल्वे स्थानकाजवळील एका उच्च दर्जाच्या अतिथी गृहात किंवा आता सुरू असलेल्या हॉटेलपैकी एकामध्ये खोली मिळू शकते. दिवस 2: हा दिवस असा आहे की आपण आदर्शपणे आपला प्रवास सुरू केला पाहिजे. कटरा बस स्टँड जवळील प्रादेशिक कार्यालयाकडून यात्रा स्लिप मिळाल्यानंतर लांब ट्रेक सुरू करण्यासाठी दर्शनी दरवाजावर जा. बान गंगेपासून सुरुवात करून, पुढे जाण्यापूर्वी तुम्ही चरण पादुका ओलांडली पाहिजे. त्यानंतर, तुम्ही आदि/अर्ध कुमारी येथून जाल, जिथे बरेच प्रवासी फिरतात. संध्याकाळपर्यंत तुम्ही पवित्र भवनात पोहोचाल. येथून, तुम्ही प्रवास सुरू ठेवू शकता किंवा दिवसाची सुट्टी घेऊ शकता. दिवस 3: आज तुमच्या पवित्र ट्रिनिटीच्या दर्शनाचा शेवटचा दिवस आहे. पायथ्याशी उतरण्यापूर्वी तुम्ही भैरोनाथ मंदिराजवळ थांबावे, जेथे राक्षसाचा शिरच्छेद झाला आहे. देवी वैष्णवीच्या आशीर्वादानुसार यात्रेकरूंनी निघण्यापूर्वी भैरों मंदिराजवळ थांबावे अन्यथा त्यांचा प्रवास अपूर्ण राहील. पूर्ण केल्यानंतर, तुम्हाला सांजीछत येथून पायी किंवा हेलिकॉप्टरने तळावर परत जाण्याचा पर्याय आहे.

प्रवास कसा करता येईल?

टॅक्सी हा सर्वात जास्त वापरला जाणारा वाहतुकीचा प्रकार आहे. कटरा ते भवन 13 किलोमीटर प्रवास करण्यासाठी तुमच्याकडे दोन पर्याय आहेत. पालखी, पोनी आणि हेलिकॉप्टरची उड्डाणे हे इतर पर्याय आहेत.     

वैष्णो देवी - इतिहास, वास्तुकला, प्रेक्षणीय स्थळ, स्थान | अॅडोट्रिप

9–12 minutes

---

• इतिहास
• भेट देण्यासारखी ठिकाणे
• कसे पोहोचायचे

वैष्णो देवी ही दुसऱ्या प्रमुख हिंदूंपैकी एक आहे भारतातील तीर्थक्षेत्रे. दैवी देवतेचा आशीर्वाद घेण्यासाठी देशाच्या कानाकोपऱ्यातून हिंदू भाविक या मंदिराला भेट देतात. कटरा येथे त्रिकुट पर्वताच्या शिखरावर असलेले हे मंदिर उत्कट उपासकांना वैष्णोदेवी मातेचे दर्शन घेण्यासाठी आवाहन करते दर्शन हे क्षेत्र केंद्रशासित प्रदेशाचा भाग आहे जम्मू आणि काश्मीर. हे प्रमुखांपैकी एक आहे शक्तीपीठे देशभरात पसरलेल्या 108 पीठांपैकी. येथेच देवी सतीची कवटी पडली आणि हे अतिशय पवित्र स्थान मानले जाते.  

हजारो यात्रेकरू त्यांचा मार्ग ट्रेक करतात आणि देवीच्या मंदिरात प्रार्थना करण्यासाठी 13 किमी चढ चढून मंदिरात जातात. मंदिर लहान गुहांमध्ये स्थित आहे. देवीची मूर्ती साडेपाच फूट उंच खडकाच्या रूपात प्रकट झाली आहे. ते तीन डोके आहे किंवा तीन आहेत पिंडी. भाविक लाल माता की चुनरी, सुका मेवा, मिठाई, साड्या, फुले, चोळे, चांदीचे किंवा सोन्याचे दागिने इ. घेऊन जातात. जर तुम्हाला तुमच्या सुट्टीत जम्मूला जाण्यासाठी आध्यात्मिक शांती हवी असेल तर काश्मीर, तर हे ठिकाण अगदी योग्य आहे. 

वैष्णो देवी, ज्याला माता राणी देखील म्हटले जाते, हे हिंदू पारंपारिक पौराणिक कथेनुसार दुर्गा या देवीचे स्वरूप आहे. तुम्हाला तिथे नेण्यासाठी वेगवेगळ्या विक्रेत्यांकडून घोडे आणि पालखी उपलब्ध आहेत. यात्रेकरूंना मंदिराच्या जवळ घेऊन जाणारी हेलिकॉप्टर सेवा देखील उपलब्ध आहे. संपूर्ण मार्ग कृपापूर्वक स्नॅक्स, खाद्यपदार्थ आणि विविध धार्मिक उत्पादने देणार्‍या दुकानांनी व्यापलेला आहे. एकंदरीत, जर तुम्ही हिंदू धर्म आणि निसर्ग या दोन्ही गोष्टींनी मोहित असाल तर एक विलक्षण ठिकाण. योजना वैष्णोदेवीची यात्रा आणि आध्यात्मिक स्पंदनांमध्ये मग्न व्हा.

वैष्णोदेवीला भेट देण्याची उत्तम वेळ

तुम्ही वर्षभर वैष्णोदेवीला भेट देऊ शकता. तथापि, विशेषतः सर्वोत्तम वेळ या ठिकाणी भेट द्या मार्च आणि ऑक्टोबर दरम्यान असेल कारण या महिन्यांत एकूणच हवामान खूप आनंददायी असते.

वैष्णो देवी मंदिराचा इतिहास

वैष्णो देवी हे एक जुने मंदिर आहे जे दूरवरच्या यात्रेकरूंना आकर्षित करते. 1986 मध्ये माता वैष्णोदेवी मंदिराची स्थापना झाली. पंडित श्रीधर या हिंदू पुजारी यांनी माता वैष्णोदेवीची पवित्र आणि पवित्र गुहा शोधून काढली. पुजार्‍याने देवी वैष्णवीला स्वप्नात पाहिले आणि तिला त्रिकुटा टेकडीवर तिचे निवासस्थान बांधण्याची सूचना दिली. तिच्या सूचनेनुसार, पुजारी माता वैष्णोदेवीच्या "दैवी" निवासस्थानाचा शोध घेत बाहेर पडले. देवीने त्याला चार पुत्र दिले. तिने त्याला गुहेचा रखवालदार होण्यास सांगितले. पंडित श्रीधर यांचे वंशज आजही मंदिर आणि देवीची बांधिलकी पूर्ण करतात.

वैष्णो देवीची प्रमुख आकर्षणे

1. वैष्णो देवी मंदिर

अभूतपूर्व हिमालयाच्या खोल रांगांमध्ये वसलेली, वैष्णो देवी ही एक प्रकारची माघार आहे जर तुम्ही आध्यात्मिक व्यक्ती असाल तर तुम्हाला भेट द्यायलाच हवी. हे मंदिर देवी वैष्णोदेवीला समर्पित आहे. आणि या ठिकाणाच्या अध्यात्मिक महत्त्वामुळे, ते जगभरातून लाखो भाविकांना आकर्षित करते.

2. अर्ध कुवारी गुहा

पौराणिक कथेनुसार, माता वैष्णोदेवीने या गुहेत सुमारे नऊ महिने विसावा घेतला आणि त्या भवनाला आपले चिरंतन निवासस्थान बनवले. यावरून तुम्ही या ठिकाणाच्या आध्यात्मिक महत्त्वाचा अंदाज लावू शकता. शिवाय, गुहेकडे जाणाऱ्या यात्रेकरूंसाठी ही गुहा एक थांबा म्हणूनही काम करते.

3. भैरवनाथ मंदिर

जर तुम्ही वैष्णोदेवीला भेट दिली आणि या मंदिरात गेला नाही तर तुमची वैष्णोदेवीची यात्रा पूर्ण होणार नाही. ही गुहा विशेषत: त्या नावाच्या संताला समर्पित आहे आणि हा या ठिकाणचा सर्वात विचार करायला लावणारा भाग आहे.

वैष्णोदेवीमध्ये करण्यासारख्या गोष्टी

खरेदी

कटरा मेन बाजार येथे पुजेशी संबंधित वस्तू खरेदी करण्यासाठी वैष्णोदेवी हे उत्तम ठिकाण आहे. तुम्ही आजूबाजूला खरेदी करण्यासाठी आणि तुमच्या कुटुंबासाठी आणि मित्रांसाठी स्मृतीचिन्ह म्हणून घेण्यासाठी काही खरोखर मनोरंजक गोष्टी यशस्वीरित्या शोधण्यात सक्षम असाल. या बाजारात तुम्ही शाल, सुका मेवा, कलाकृती आणि पारंपारिक कपडे देखील खरेदी करू शकता.

पोनी राइड

कटरा ते अर्धकुवारी गुहेपर्यंत पोनी राईडचा आनंददायी अनुभव घेणे तुमच्यासाठी एक अद्भुत स्मृती असेल. एकूण अंतर सुमारे 6 किमी आहे आणि तुमच्या संपूर्ण प्रवासात तुम्ही विस्तीर्ण विहंगम दृश्यांचा आनंद लुटत असाल.

नदी राफ्टिंग

जर आपण वैष्णोदेवीचे आध्यात्मिक महत्त्व बाजूला ठेवले तर हे ठिकाण आजही आपल्या पाहुण्यांसाठी असंख्य शक्यता देऊ शकते, जसे की चिनाब नदीत रिव्हर राफ्टिंग. त्यामुळे, जर तुम्हाला थोडे साहस आवडत असेल तर हा तुमच्यासाठी एक फलदायी अनुभव ठरेल.  

वैष्णोदेवी जवळील भेट देण्याची ठिकाणे

वैष्णोदेवी मंदिराला भेट देण्याची योजना आखताना, तुम्ही मंदिराजवळील काही विस्मयकारक आणि निसर्गरम्य स्थानांना भेट देण्याची योजना देखील करू शकता. येथे काही ठिकाणे आहेत जी तुम्ही तुमच्या प्रवास कार्यक्रमात जोडू शकता. 

1. चरण पादुका

कटराजवळ स्थित हे अत्यंत पवित्र स्थान असून ते मातेच्या गुहेकडे जात आहे. दगडी पाटावर माँच्या पावलांचे ठसे पाहण्यासाठी भाविक या ठिकाणी जाऊ शकतात. भैरवनाथ जेव्हा माता वैष्णोदेवीचा पाठलाग करत होते तेव्हा त्यांनी थोडा वेळ विश्रांती घेण्याचे ठरवले. इथे तिच्या पायाचे ठसे एका खडकावर छापले गेले जे आजही पाहायला मिळतात.

2. गंगा बंद करा 

वैष्णोदेवी मंदिराला भेट देताना बन गंगा हे आणखी एक पवित्र स्थान आहे. ही गंगा हिमालयाच्या शिवालिक पर्वतश्रेणीतून उगम पावते. असे मानले जाते की तिच्या गुहेत जाताना माता वैष्णोदेवीच्या माकडाला तहान लागली होती. देवीने जमिनीत बाण सोडला आणि येथून बाण गंगा उगवली. कटराला भेट देताना, पवित्र बाण गंगेत पवित्र स्नान करा आणि ताजेतवाने व्हा. 

3. बाबा धनसार

कटरा प्रदेशाला भेट देणाऱ्या सर्व निसर्गप्रेमींसाठी हे एक आवश्‍यक ठिकाण आहे. कटरा पासून 13 किमी अंतरावर स्थित, हे एक सुंदर ठिकाण आहे, जे स्वतःसोबत काही 'मी' वेळ घालवण्यासाठी योग्य आहे. भगवान शिवाच्या मंदिरात जाण्यासाठी तुम्हाला 100 पायऱ्या चढाव्या लागतील. हिरवळ आणि धबधबे या ठिकाणच्या निसर्गरम्य सौंदर्यात भर घालतात. 

4. हिमकोटी

वैष्णोदेवीच्या सहलीची योजना आखत असताना, कटरामधील हिमकोटी, एक सुंदर पिकनिक ठिकाण पहा. मोहक वातावरण आणि चुंबकीय आणि दाट हिरवाईने परिपूर्ण असलेल्या या ठिकाणाच्या निसर्गरम्य अभिजाततेची प्रशंसा करा आणि आनंद घ्या. मित्र आणि कुटुंबासह सहलीचा आनंद घेण्यासाठी हे योग्य ठिकाण आहे. 

5. बाग-ए-बहू

वैष्णो देवी मंदिराच्या सहलीचे नियोजन करताना बाग-ए-बाहू हे आणखी एक पाहण्यासारखे ठिकाण आहे. हे कटरा पासून अंदाजे 45 किमी अंतरावर आहे. किल्ल्याच्या परिसरात देवी काली मंदिर असलेला हा प्रसिद्ध किल्ला आहे. हा किल्ला उत्कृष्ट दृश्ये आणि आराम करण्यासाठी एक परिपूर्ण वातावरण देतो. 

6. संसार 

तुम्हाला साहस-संबंधित क्रियाकलापांमध्ये स्वारस्य असल्यास, तुमच्या प्रवास योजनेत संसार जोडा. पॅराग्लायडिंगचा आनंद घेण्यासाठी हे उत्तम ठिकाण आहे. तसेच, 'मिनी' म्हणून प्रसिद्ध आहे गुलमर्गपटनीटॉपपासून १७ किमी अंतरावर आहे. हिरव्यागार टेकड्या, मंत्रमुग्ध करणारे तलाव आणि घनदाट जंगले या ठिकाणाला मोहक आणि जादूगार बनवतात.

7. झज्जर कोटली

झज्जर कोटली हे आणखी एक ठिकाण आहे जिथे तुम्ही मित्र आणि कुटुंबियांसोबत पिकनिकची योजना आखू शकता. येथे, तुम्ही पूर्णपणे नैसर्गिक, टवटवीत स्पा अनुभव घेऊ शकता. त्याचे सुखदायक कंप आणि शांत वातावरण लोकांना शहराच्या गजबजाटापासून दूर आराम करण्यास मदत करते.

8. पटनीटॉप

जम्मू आणि काश्मीरमधील हे एक सुंदर आणि सर्वात प्राचीन हिल स्टेशन आहे. हे माता वैष्णो देवीच्या पवित्र मंदिरापासून सुमारे एक तासाच्या अंतरावर आहे. उन्हाळ्याच्या हंगामात त्याचे आल्हाददायक हवामान आणि हिवाळ्यात बर्फवृष्टी यामुळे ते भेट देण्यासाठी आणि एक्सप्लोर करण्यासाठी एक सुंदर ठिकाण बनते. हे ठिकाण भारतातील सर्वोच्च गोंडोला राइड म्हणून प्रसिद्ध आहे.

वैष्णोदेवीला कसे जायचे

वैष्णो देवी हे देशातील प्रमुख तीर्थक्षेत्रांपैकी एक असल्याने, ते देशाच्या विविध भागांशी चांगले जोडलेले आहे. हे रस्ते, रेल्वे आणि हवाई वाहतुकीद्वारे प्रवेशयोग्य आहे.

• वैष्णोदेवीपासून जवळचे विमानतळ - जम्मू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ 
• जवळचे शहर - जम्मू 
• जम्मू पासून अंतर - 60 किमी
• कटरा पासून अंतर - 18.1km

विमानाने. जम्मू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हे वैष्णोदेवीचे सर्वात जवळचे विमानतळ आहे. कटरा पासून ते एक तासापेक्षा कमी अंतरावर आहे. देशातील काही प्रमुख शहरांमधून नियमित उड्डाणे होतात. जम्मूमध्ये उतरल्यानंतर, तुम्ही कटराला जाण्यासाठी सरकारी किंवा खाजगी मालकीच्या बस, टॅक्सी किंवा कॅबमध्ये चढू शकता. 

• विमानतळापासून अंतर- 43km

ट्रेन ने- वैष्णोदेवी मंदिरापर्यंत पोहोचण्यासाठी सर्वात जवळचे रेल्वेस्थानक माता वैष्णोदेवी कटरा रेल्वे स्टेशन आहे. हे जम्मू उधमपूरवर आहे श्रीनगर जम्मू आणि काश्मीर UT मध्ये बारामुल्ला रेल्वे लिंक. ट्रेनमधून उतरल्यानंतर, प्रवासी कटरा येथे जाण्यासाठी खाजगी कॅब किंवा टॅक्सी भाड्याने घेऊ शकतात जिथून माता वैष्णो देवी मंदिराची फेरी सुरू होते. 

• रेल्वे स्थानकापासून अंतर- 20km

रस्त्याने- कटरा जिथून माता वैष्णो देवी मंदिराचा ट्रेक सुरू होतो ते जवळपासची विविध शहरे आणि शहरांशी चांगले जोडलेले आहे. अभ्यागत जम्मूहून बस घेऊ शकतात, उधमपूर, पटनीटॉप, श्रीनगर इ., कटरा गाठण्यासाठी. बरेच अभ्यागत त्यांच्या कारमधून प्रवास करण्यास प्राधान्य देतात ज्यामुळे त्यांना वाटेत निसर्गरम्य लोकलचा आनंद घेण्याची संधी मिळते. 

• गुलमर्ग पासून अंतर- 287km
• पटनीटॉपपासून अंतर- 84.6km
• श्रीनगर पासून अंतर- 239km
• पासून अंतर दिल्ली- 636.4km

सतत विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न १- वैष्णो देवी मंदिरात जाण्यासाठी सर्वोत्तम वेळ कोणती आहे?

उत्तर १- वैष्णो देवी मंदिर जम्मू आणि काश्मीरच्या कटरा भागात आहे. हे संपूर्ण परिसरात उप-उष्णकटिबंधीय हवामानाचा आनंद घेते. अशाप्रकारे, अभ्यागत वर्षातून कधीही या दैवी गंतव्याच्या सहलीची योजना करू शकतात.

प्रश्न १- वैष्णोदेवी मंदिरासाठी किती दिवस पुरेसे आहेत?

उत्तर १- फ्लाइटने प्रवास केल्यास, दोन दिवस पुरेसे आहेत आणि ट्रेनने प्रवास केल्यास, आपल्याला किमान तीन दिवस लागतील.

प्रश्न १- वैष्णोदेवी मंदिर, कटरा येथे जाताना काय काळजी घ्यावी?

उत्तर १- लक्षात ठेवा मंदिरात कोणताही कॅमेरा किंवा मोबाईल फोन घेऊन जाऊ नका कारण मंदिरात फोटोग्राफी आणि व्हिडिओग्राफी करण्यास सक्त मनाई आहे.

https://www.adotrip.com/mr/destination-detail/vaishno-devi

वैष्णोदेवी, काश्मीर ट्रीप साठी मार्गदर्शन करा. 

या वर्षी जाने.२०१४ ला मी वैष्णोदेवी काश्मीर, वाघा बोर्डर, ताज महल इकडे जायचे ठरवत करीत आहे. वेग वेगळ्याtours कंपनी मध्ये चौकशी करत आहे पण tours च्या किमतीमध्ये बरीच तफावत आढळली. मी इथेउन फोनेवरून काश्मिरच्याच एका Aalaa Tours Travels शी व्यव्याहार करीत आहे.

या आधी कोणी अशा tours ला जावून आलेले असतील तर त्यांना विनंती कि मला योग्य माहिती द्यावी.

दुसरे असे के इतक्या लांब आपण जातो आणि आजूबाजूची काही ठिकाणे/ स्थळे माहित नसल्यामुळे बघायची राहून जातात. जसे कि कटराला गेल्यावर वैशानोदेवी बरोबरच काही tours वाले जवळच्या शिवखोरीला या गुहेला नेत नाहीत, लोकांना ते माहित नसते आणि tours वाले पण व्यवस्थित सांगत नाहीत.
असे होवू नाय म्हणून मी खाली काही स्थळांची माहिती देतोय जर तिथे आजूबाजूला पाहण्याचे काही अजून प्रेक्षणीय स्थळे असतील तर सुचववि.

Day १ (Jammu – Katra:- वैश्णोदेवी- शिवखोरी गुहा)

Day 2 (Katra – Srinagar) निशांतबाग,शालीमारबाग, चष्मशाहीबाग,हुझरत बाल सुफी स्थान, वस्ती हाउस बोट मध्ये

Day 3 श्रीनगर :- दाल लेक मध्ये शिकारा Ride, नेहरू पार्क,Open Lake,Kubatar Khana, The floating garden and old city Visit .

Day 4 (Srinagar– Sonmarg),
Day 5 (Srinagar – Gulmarg),
Day 6 (Srinagar – Pahalgam),
Day 7 (Pahalgam to Amritsar) sight seeing
Day 8 (Amritsar – Agra)Golden Temple Wagha Border, जालियान वाला बाग
Day 9: Agra:- Taj Mahal,
Day 10: Delhi :- लोटस temple , india gate , red fort

आता या package करिता २६००० प्रत्येकी असा एक tour वाला सागतोय तर एक जण without आग्रा ताज महाल १५००० प्रत्येकी सांगतोय मी प्रथम जात असल्याने मला समजत नाही मी काय करावे इथे मुंबईत बसून मी booking केली तर ते ३०% online payment करायला सांगतात पण त्यांच्या वर जास्त करून दिल्लीवाल्यांवर कसा विश्वास ठेवायचा. कोणी जाणकार मार्गदर्शन करतील काय?

वैष्णो देवी करायलाच दोन दिवस जातील.
तेथे हेलीकॉप्टर द्वारे वर जाता येते. तरीही एक पूर्ण दिवस जातोच.
कटर्‍याहून श्रीनगर जाण्यासाठी एक दिवस खर्ची पडेल.
तेच अम्रुतसर बाबत्.आणि आग्र्या बाबत.
तुम्ही बहुतेक ठीकाणी येण्याजाण्याचा वेळ विचारात घेतलेला नाहिय्ये.
आग्रा टूर करायची असेल तर ती जम्मू काश्मीर सोबत क्लब करण्या ऐवजी जयपूर्-आग्रा-कैसलमेर अशी क्लब करा.
टूर ला जाताय तर जरा निवान्त वेळ काढा. उगाच पहायचे म्हणून ठीकाणांची भरताड करू नका.नुसतेच पाट्या टाकल्यासारखी ठीकाणे उरकत गेलात तर ट्रीपची मजा येणार नाही. काही पाहिल्याचे समाधान मिळणार नाही.
प्रत्येक ठीकाणची मजा वेगळी आहे.
आग्र्याला गेलात तर तेथे फतेपूर सीक्री, ताजमहाल, अकबरचा मकबरा , मथुरा इत्यादी स्थळे आहेत. ती एका दिवसात उरकण्यासारखी नाहीत. ताजमहाल तर चवीने बघण्यासारखा आहे.
तेच दिल्ली बाबत दिल्लीत पहाण्यासारखी अनेक ठीकाणे आहेत. लाल किल्ला आणि पुराना किल्ला येथील साउम्ड अँड लाईट शो. हुमायूनचा मकबरा ( ही खूपच सुंदर इमारत आहे) दिल्लीत सफदरजंग येथे भारतीय रेल्वेचे एक सुंदर म्युझीयम आहे. लोधी गार्डन ( लोधीज टॉम्ब)निझामुद्दीन औलीयाचा दर्गा ( येथे जवळच मिर्झा गालीब ची कबर आहे)
दिल्लीला चाललाच आहात तर चांदनी चौकातील पराठेवाली गल्ली ला भेट द्या. जवळच जामा मस्जीद ची सुंदर इमारत आहे. तेथून जवळ करीम्स ला भेट द्या खास मुघलाई पदार्थांची रेलचेल अनुभवा.
ट्रीप ला चाललाय मस्त मजेत एन्जॉय करा. भेटीची ठीकाणे कमी करा, त्यामुळे प्रवास कमी होईल. त्यात जाणारा वेळ वाचेल. पैसेही कदाचित वाचतील पण स्थानीक स्थळाना भेटी देवून होतील.
दिल्लीला "हेरीटेज वॉक" अनुभवा. स्वतःला इतिहासाचे साक्षीदार म्हणून अनुभवा. हे हेरीटेज वॉक कश्मीरी गेट , लोधी गार्डन किंवा कुतूब मिनार च्या आसपास होतात. कश्मिरी गेटच्या हेरीटेज वॉक मध्ये मी १८५७ चे युद्ध अक्षरशः प्रत्यक्ष अनुभवले.
हे मी सर्व अनुभवान्ती सांगतोय.

जानेवारीत बरेचदा गडद धुक्यामुळे उत्तर भारतातील आगीनगाड्या, बशी, विमाने रद्द होतात किंवा कधीकधी १२-१५ तास सुद्धा उशिराने चालतात. दिवस अगदी छोटा असतो, त्यामुळे फिरायला वेळ कमी मिळतो, त्यामुळे विजुभाऊंनी म्हटल्याप्रमाणे एकाच प्रवासात फार जागा घाईघाईने बघण्याऐवजी कमी ठिकाणी जास्त दिवस रहा.
काश्मिरात फसवणूक बरेचदा होते. हॉटेलात जेवता-खाताना जर किंमतीचा बोर्ड लागलेला नसेल, तर न लाजता ऑर्डर देण्यापूर्वी प्रत्येक पदार्थाची किंमत विचारून त्याच्यासमोरच लिहून घ्या. आम्ही असे न केल्याने चौपट किंमत द्यावी लागली होती. (छापील मेनुकार्ड असले, तरी खुशाल "अब रेट बढ गये है" असे सांगतात) तसेच बिल देण्यापूर्वी नीट तपासून मगच पैसे द्या. ( हे तर मुंबईत सुद्धा करावे लागते)

प्रवासी कंपनीतर्फे जायचे, तर मुंबई-पुण्याकडील महाराष्ट्रीयन कंपनीतर्फे जाणे बरे, असे वाटते. स्वतःच जायचे असल्यास आणखी एकादे स्नेही कुटुंब बरोबर असणे बरे.

मी दिल्लीजवळच असतो, येणार असाल त्याआधी कळवा. 

तुम्हाला माझ्या मित्राचा नं खाली देत आहे. तो आपल्या ईच्छित स्थळांप्रमाणे कस्टमाईझ टूर्स आखुन देतो. सगळि व्यवस्था उत्तम असते (स्वानुभव आहे). वर जाणकारांनी म्हटल्याप्रमाणे एकच डेस्टिनेशन ठेवुन त्याचा पुरेपुर आनंद उपभोगा. त्याला लोकल साईट्सीईंग, ऑल ट्रान्सर्फर्स, पिकअप्/ड्रॉप, ब्रेकफास्ट्/लंच/डिनर पण टुर कॉस्ट मधे अ‍ॅड करायला सांगा म्हणजे टोटल टुर कॉस्ट चा अंदाज येईल आणि तिथे जाउन परत तुम्हाला ह्यावर वेगळे पैसे खर्च करायला नको. शिवाय लोकल साईट्सीईंग मॅनेज करताना एक तर वेळ जातो आणि तीथे किती खर्च होईल ह्याचा अंदाज येत नाहि. हे जर आधीच खर्चात समाविष्ट असेल तर तुम्हाला फक्त शॉपींग आणि तुमचे स्वःताचे ईतर खर्च ह्यावर पैसे खर्च होतील. तो जी डिटेल आयटनरी देईल ती जरा ईतर टुर कंपन्याबरोबर/गुगलबाबा मधे तपासुन पहा म्हणजे जर एखाद/दोन ठिकाणं सुटली तरि तुम्हि त्याला ती अ‍ॅड करायला सांगु शकता.

शुभेच्छा आणि आपला प्रवास सुखाचा होवो.

Vilas Dabre
The Globe Travel & Tours
Richmond Town , Phase 2 , Office 7
Vasai ( W) , Thane - 401202
India
Tel - +91 9765801200 /+91 9762265216

नवी दिल्ली ,पहाडगंज ,महाराषट्र भवन इमारतीत श्री गिजरे यांचे महाराषट्र ट्रावल्स आहे (०११ २३५३४०९९ , ०११२३५३२३२२ ,९८१००४३४२१) gijare@rediffmail.com ,हॉटेलसह सर्व टुअरचे आयोजन करतात .त्यांच्यासाठी पुण्याच्या मिनाक्षी लिमये (०२०२५४६६१७६ ,२५४४६३५७ ,९८५०८३१०४८)बुकिंग येथूनच करून देतात .

मी २००३ साली दिवाळीच्या सुटीत हिमाचल बघायला चाललो होतो. सर्व जगाचा प्रवास केलेल्या वासंती घैसास यानी मला
वेड्यात काढले व माझी ट्रीप नैनिताल कडे वळविली .मी दिवाळी नैनितालात साजरी केली पण दिवाळीचे दिवशी टूरिझम मधले सर्व काही बंद होते. कशी बशी एक सुमो मिळली व कौसानी राणीखेत पाहून आलो. पण हिमालयातील वातावरण
हवे इतके क्लीअर नव्हते. मग मला घैसास यांनी हिमालय भागात थडीत का जायचे नाही हे बजावले त्याचा उलगडा झाला. उन्हाळयात सर्वच नद्यांना तिकडे पाणी येते कारण बर्फ वितळू लागलेले असते, मी हा धडा घेऊन एकदा १० मे च्या सुमारास हिमाचलाची सफर केली व ती उत्तम झाली.
खास करून बर्फातील खेळ वगैर म्हणजेच विंटर टूरिझम असा आपला उद्देश असेल तरच डिसेंबर जानेवारीत काश्मीर तथा
हिमालयीन पर्वत रांगात जाण्यात अर्थ आहे. खास करून गुलमर्ग व सोनमर्ग येथे एप्रिल महिन्यात बर्फ व उन्ह यांचे
मिश्रण उत्तम असते. माझी बहीण आताच काश्मीरला जाउन आली . आता सप्टेंबर मधे गुलमर्ग येथे फारच कमी बर्फ आढळले. एकूण काय मे महिना च बेस्ट! जर तांबड पानांची झड पहायची असेल तर भाग वेगळा. तो ही काळ फक्त वर्षातील एक विशिष्ट पंधरवडाच असतो. 

वैष्णोदेवीला जाण्याची संधी..! ‘असं’ करा ऑनलाइन रजिस्ट्रेशन; गर्दीची झंझट नाही!

By Team Vacha Marathi

3–4 minutes

---

वैष्णोदेवीची यात्रा

Mata Vaishno Devi Yatra : वैष्णोदेवीचे मंदिर हे देवीच्या भक्तांचे सर्वात आवडते ठिकाण आहे. चैत्र नवरात्रीच्या निमित्ताने या ठिकाणी रोषणाई होते. यावेळी चैत्र नवरात्रीची सुरुवात २२ मार्चपासून होत असून ती ३० मार्च रोजी संपणार आहे. या संपूर्ण ९ दिवसात भाविक मातेच्या दर्शनासाठी कुठेतरी जाण्याचा बेत आखतात. त्याचबरोबर अनेक भाविक या निमित्ताने वैष्णोदेवीचे दर्शन घेण्याचेही नियोजन करतात. मात्र नवरात्रीमुळे त्यावेळी मंदिरांमध्ये मोठी गर्दी असते. तुम्हालाही या नवरात्रीत माँ वैष्णोदेवीच्या चरणी माथा टेकवायचा असेल तर दर्शनासाठी आगाऊ नोंदणी करावी लागेल. याशिवाय कोणत्याही प्रवाशाला आरएफआयडी कार्डशिवाय मटाला भेट देण्याची परवानगी दिली जाणार नाही.

जम्मूच्या अतिशय सुंदर पर्वतांमध्ये वसलेल्या या प्राचीन मंदिराबद्दल लोकांच्या मनात खूप आदर आहे. मातेच्या दर्शनासाठी लागणाऱ्या लांबच लांब रांगा टाळायच्या असतील तर माँ वैष्णोच्या दर्शनासाठी ऑनलाइन नोंदणी करू शकता. आज आम्ही तुम्हाला यासाठी नोंदणी कशी करू शकता ते सांगणार आहोत. वैष्णोदेवी श्राइन बोर्डाच्या अधिकृत वेबसाइट https://www.maavaishnodevi.org/ वर तुम्हाला वैष्णोदेवीच्या दर्शनाशी संबंधित संपूर्ण माहिती मिळेल. या वेबसाइटवरून तुम्ही ट्रॅव्हल स्लिप बुक करू शकता. उर्वरित काम या स्लिप किंवा नोंदणीच्या आधारे केले जाते.

हेही वाचा  – Old Pension Scheme : महाराष्ट्रात लागू होणार जुनी पेन्शन योजना? कर्मचाऱ्यांना मिळणार गूड न्यूज?

प्रवास करण्यापूर्वी अशी करा नोंदणी

येथे जाण्यासाठी प्रवाशांना प्रथम नोंदणी करावी लागेल. माँ वैष्णो देवीची यात्रा कटरा येथून सुरू होते आणि त्यापूर्वी नोंदणी करावी लागते. येथून तुम्हाला नोंदणी स्लिप मिळेल. ही ट्रॅव्हल स्लिप जारी केल्यानंतर, तुम्हाला बाणगंगा येथील पहिले चेक पोस्ट ६ तासांच्या आत पार करावे लागेल. नोंदणी करण्यासाठी, तुम्हाला www.maavaishnodevi.org या अधिकृत वेबसाइटवर जावे लागेल. तुम्ही नोंदणीकृत वापरकर्ता असल्यास, तुम्हाला तुमचा वापरकर्ता आयडी आणि पासवर्ड टाकून लॉग इन करावे लागेल. दुसरीकडे, तुम्ही नोंदणीकृत वापरकर्ता नसल्यास, तुम्हाला तुमची स्वतःची नोंदणी करावी लागेल. नोंदणी केल्यानंतर, तुम्हाला तुमचा वापरकर्ता आयडी आणि पासवर्डसह लॉगिन केल्यानंतर प्रवास नोंदणीवर क्लिक करावे लागेल. आता तुम्हाला सर्व प्रवाशांचे तपशील टाकावे लागतील. आता जनरेट ट्रॅव्हल रजिस्ट्रेशन वर क्लिक करा आणि प्रिंट आउट घ्या.

वैष्णोदेवीला कसे जायचे?

वैष्णोदेवीला जाण्यासाठी कार, फ्लाइट, बस आणि टॅक्सीचा पर्याय आहे. प्रमुख शहरांपासून जम्मू तवी रेल्वे स्थानकापर्यंत रेल्वे सेवा देखील आहे. जम्मू तवी आणि कटरा ही वैष्णो देवीची दोन प्रमुख रेल्वे स्थानके आहेत. जम्मू तवी हे जुने रेल्वे स्थानक असून तेथे जाणाऱ्या गाड्यांची माहिती रेल्वेच्या वेबसाइटवर उपलब्ध असेल. याशिवाय थेट दिल्ली ते कटरा अशी वंदे भारत रेल्वे सेवा सुरू आहे. ही ट्रेन नवी दिल्लीहून सकाळी ६ वाजता निघते आणि कटरा रेल्वे स्थानकावर दिवसा २ वाजता पोहोचते. ही ट्रेन वाटेत २-३ थांब्यावर थांबते, ज्याची संपूर्ण माहिती IRCTC वेबसाइटवर उपलब्ध असेल.

https://www.vachamarathi.com/latest-news/visit-mata-vaishno-devi-in-navratri-check-online-registration-here-9191/

Shri Mata Vaishno Devi Shrine Board :: Booking Information :: Room Booking

10–12 minutes

---

यात्रियों के लाभ के लिए श्री माता वैष्णो देवी श्राइन बोर्ड साफ-सुथरी, सुचारू रूप से प्रबंधित और बहुत ही सस्ती दर पर तीर्थ यात्रियों को आवास की सुविधा प्रदान करता है। आवास की ऐसी सुविधाएं जम्मू रेलवे स्टेशन में स्थित वैष्णवी धाम और सरस्वती धाम में, निहारिका कटरा और बस स्टैंड कटरा में स्थित शक्ति धाम में उपलब्ध हंै। त्रिकुटा भवन, कटरा में दूसरे यात्रा कांऊटर (YRC-II)  के निकट एक खुली आरामदायक डारमैटरी आवास सेवा भी उपलब्ध है। जिसमें यात्री ठहर सकते हैं। अद्धकुआरी, सांझी छत और मुख्य भवन में भी ठहरने की सुविधा उपलब्ध है।
यात्रियों की सुविधा के लिए अद्धकुआरी, सांझी छत और मुख्य भवन पर बड़ी संख्या में हॉल उपलब्ध हैं। यात्री यात्रा पर आगे बढ़ने से पहले या माता के पवित्र दर्शनों के लिए अपनी बारी की प्रतीक्षा के दौरान इन हॉलस् में आराम कर सकते हैं। उपलब्धता के आाधार पर यह हॉल पहले आओ पहले पाओं के आाधार पर निशुल्क उपलब्ध हैं। यात्री इन हॉलस् में रात को भी ठहर सकते हैं। यहां पर शौचालय की सुविधाएं भी उपलब्ध करवा दी गई हैं।
यात्रियों की सुविधा के लिए इन आवासीय इकाइयों के आसपास कंबल भंडार, शौचालय ब्लॉक, चिकित्सा सहायता केंद्र, भोजनालय और कैटरिंग इकाइयां स्थापित की गई हैं।
भारी भीड़ के दिनों में निहारिका परिसर, कटरा में भी निशुल्क आवास की सुविधा प्रदान की जाती है। नए बस अड्डे ( बस स्टैंड नं0 2) से सटे यात्रा पर्ची कांऊटर 2 (YRC-II)  के निकट शैड्स के रूप में भी आवास की सुविधा उपलब्ध करवाई जाती है। आवास की सुविधा के साथ साथ यात्रियों को निशुल्क कंबल भी प्रदान किए जाते हैं।
आनलाइन बुकिंग के लिए आप हमारी वेबसाइट से यूजर नेम और पासबर्ड बनाएं, सभी लिंकस् बंद करें और फिर दुबारा वेबसाइट पेज को खोलें। अपने यूजर नेम और पासबर्ड से लॉगइन करें, रूम बुकिंग पर क्लिक करें, विवरण भरें , स्थान एवं तिथि बगैरा का चयन करें। अंत में यह अदायगी रास्ता (Payment gateway) दर्शाएगा, आप इस पर क्लिक करें, लिंक बैंक की साइट खोल देगा आप अपना क्रैडिट कार्ड नंबर, CVV नंबर (क्रैडिट कार्ड के पीछे) और समाप्ति तिथि भरें। अगर बैंक आपके क्रैडिट कार्ड को स्वीकार करता है तो आपकी बुकिंग पूरी हो जाएगी। आप बुकिंग की रसीद का प्रिंट ले सकते हैं। अगर असुरक्षित साइट (Non Secure)  के लिए संदेश दिखाई देता है तो आप हां पर क्लिक कर सकते हैं।
अपनी बुकिंग की जांच करने के लिए आप अपने यूजर नेम और पासबर्ड से लागइन कर सकते हैं, सफल ट्रांजैक्सनस् पर क्लिक करें, यह सभी सफल ट्रांजैक्शनस् दिखाएगा, प्रिंट विकल्प पर क्लिक करके बुकिंग रसीद का पिं्रट आउट प्राप्त करें। अन्यथा अगर बुकिंग असफल ट्रंाजैक्शन में दिखाई जाती है तो आप अपने बैंक से जांच कर सकते हैं, अगर आपके पैसे कट गए हैं तो कृपया अपने ट्रांजैक्शन का विवरण, ट्रेस नंबर, आर्डर नंबर या यूजर नेम और ट्रांजैक्शन की तिथि इस पते पर वदसपदम/उंअंपेीदवकमअपण्वतह इमेल करने की कृपा करें।
कृपया ध्यान रखें असफल ट्रांजैक्शन के एवज में बुकिंग आवंटित नहीं की जाएगी।

जम्मू, कटरा, अद्धकुआरी, सांझीछत और भवन पर उपलब्ध आवास और उनके किरायों का विवरण निम्नलिखित हैः-

स्थान	परिसर	कमरे की किस्म	किराया
जम्मू	वैष्णवी धाम	दो बिस्तरों वाला,ए0सी0	रुपये 1250/-
		सूइट,ए0सी0	रुपये 1700/-
		डॉरमैटरी (प्रति बैड)	रुपये 100/-
	सरस्वती धाम	डॉरमैटरी (प्रति बैड)	रुपये 100/-
	कालिका धाम	दो बिस्तरों वाला,ए0सी0	रुपये 1700/-
		डॉरमैटरी (प्रति बैड)	रुपये 150/-
कटरा	निहारिका	दो बिस्तरों वाला,ए.सी.	रुपये 1450/-
		दो बिस्तरों वाला, ए.सी. डीलक्स	रुपये 1800/-
		चार बिस्तरों वाला,ए.सी.	रुपये 1700/-
		चार बिस्तरों वाला, ए.सी. डीलक्स	रुपये 2150/-
	शक्ति भवन	डॉरमैटरी (प्रति बैड)	रुपये 100/-
	त्रिकुटा भवन	डॉरमैटरी (प्रति बैड)	रुपये 100/-
	आशीर्वाद भवन	डॉरमैटरी (प्रति बैड)	रुपये 110/-
अद्धकुआरी	शारदा भवन	दो बिस्तरों वाला कमरा	रुपये 700/-
	शैलपुत्री भवन	डॉरमैटरी (प्रति बैड)	रुपये 120/-
सांझीछत	मंगला भवन	दो बिस्तरों वाला कमरा	रुपये 700/-
		डॉरमैटरी (प्रति बैड)	रुपये 100/-
भवन	मुख्य भवन परिसर	दो बिस्तरों वाला कमरा	रुपये 1600/-
		चार बिस्तरों वाला	रुपये 2300/-
	वैष्णवी एवं गौरी भवन	दो बिस्तरों वाला कमरा	रुपये 900/-
		चार बिस्तरों वाला	रुपये 1450/-
		छह बिस्तरों वाली हट	रुपये 1900/-
	मनोकामना भवन	डॉरमैटरी (प्रति बैड)	रुपये 120/-
अतिरिक्त व्यक्ति का अलग से शुल्क लगेगा।

1.	सभी परिसरों का चेक इन और चेक आऊट का समय सुबह 10ः00 बजे है। लोकेशन पर अतिरिक्त व्यक्ति शुल्क क्रमशः 2 और 4 लोगों से अधिक के लिए।
2.	एक बार की गई ऑनलाइन बुकिंग निरस्त/स्थगित/पूर्वस्थगित नहीं की जा सकती और असफल ट्रांजैक्शन के एवज में बुकिंग आवंटित नहीं की जाएगी।
3.	कृपया अपनी ट्रांजैक्शन को डिवोटी ज़ोन में यूजर नेम और पासबर्ड डाल कर चेक क

https://www.maavaishnodevi.org/hbooking-information.aspx

श्री माता वैष्णों देवी यात्रा हेलीकाप्टर बुकिंग

4–5 minutes

---

श्री माता वैष्णों देवी तीर्थ यात्रा की हेलीकाप्टर टिकट बुकिंग के लिए चरण दर चरण प्रक्रिया

श्री माता वैष्णों देवी तीर्थ यात्रा की हेलीकाप्टर टिकट बुकिंग

श्री माता वैष्णों देवी तीर्थ यात्रा की हेलीकाप्टर टिकट के लिए कृपया नीचे वर्णित चरण दर चरण प्रक्रिया का पालन करें:

• अपने आप को श्री माता वैष्णों देवी बोर्ड वेबसाइट पर साइन अप करने से "नए भक्त" रजिस्टर करें और उपयोगकर्ता नाम और पासवर्ड बनाएँ।
• सभी लिंक बंद करें और फिर इस वेबसाइट के पेज खुला।
• उपयोगकर्ता नाम और पासवर्ड के साथ लॉगिन करें और फिर हेलीकाप्टर सेवा पर क्लिक करें।
• कटरा-Sanjhichhat या कटरा-Sanjhichhat-कटरा या Sanjhichhat-कटरा का चयन करें।
• यात्री आरक्षण दिनांक आदि की संख्या और स्वरूप के अनुसार अन्य यात्री विवरण दर्ज करें।
• अंत में भुगतान गेटवे लिंक पर क्लिक करें और बैंक की साइट खोले और ; क्रेडिट कार्ड नंबर, सीवीवी नंबर (क्रेडिट कार्ड के पीछे की ओर) और समाप्ति दिनांक दर्ज करें।
• बैंक अपने क्रेडिट कार्ड स्वीकार करता है, तो संदेश दिखाई देगा। हाँ पर क्लिक करें और अप बुकिंग पूरा हो गया है. कहा पेज के प्रिंटआउट प्राप्त करते ह।

नोट: यह महत्वपूर्ण है कि आप आगे संचार की दिशा में संदर्भ के लिए ट्रैक आईडी नंबर (Track ID No)/  ट्रेस नंबर (Trace Number) लिख कर रखें।

लेन - देन पूरा हो जाने के बाद या लेन - देन के दौरान किसी भी समस्या का सामना करने पर यह आवश्यक है कि आप वेबसाइट के होम पेज पर मौजूद डीवोटी ज़ोन (Devotee Zone)  में अपनी लेन - देन की स्थिति (Transaction Status) चेक कर लें।

भक्त के संबंधित बैंक द्वारा राशि का मात्र कटौती आरक्षण के लिए पुष्टि के रूप में नहीं माना जाना चाहिए.

विफलता स्थिति और वापसी - यदि बैंक द्वारा राशि की कटौती कर दी गयी है और लेन - देन डीवोटी ज़ोन (Devotee Zone) में नहीं दिख रहा है तो लेन - देन असफल रहा है ( लेनदेन के असफल होने पर आरक्षण आबंटित नहीं किया जाता है). इस स्थिति के अनुसरण में भक्त का अनुरोध किया जाता है की वह लेन - देन का विवरण नामतः ट्रैक आईडी नंबर (Track ID No)/  ट्रेस नंबर (Trace Number), यूज़र आईडी (User ID) और लेन - देन की तारीख  online@maavaishnodevi.org पर भेज दें ताकि धन वापसी की प्रक्रिया प्रारंभ हो सके.

महत्वपूर्ण यात्रा निर्देश और हेलीकाप्टर संचालन के बारे में जानकारी:

• यात्रियों को उड़ान की अधिसूचित प्रस्थान समय से पहले या PTD में उल्लेख टाइम रिपोर्टिंग पर प्रस्थान उड़ानों को एक घंटे में रिपोर्ट करने के लिए अनुरोध किया जाता है.
• इन समय से परे रिपोर्टिंग यात्रियों को नो शो (No Show)  यात्रि माना जायेगा और हेलीकाप्टर संचालक भंडार अन्य यात्रियों को सीट आवंटित कर देंगे.
•  2 साल से कम उम्र के बच्चों को नि: शुल्क ले जाया जायेगा. हालांकि,  इन बच्चों को वयस्क की गोद में ले जाया जाएगा. शिशु की उम्र के विवाद के संबंध में, उम्र का वैध प्रमाण निर्णायक कारक होगा.
• हेलीकाप्टर साफ़ मौसम की स्थिति के अधीन और डीजीसीए द्वारा निर्धारित एवं एटीसी द्वारा मंजूरी दी गयी सीमा की स्पष्ट दृश्यता के होने पर संचालित किया जाएगा.
• आमतौर पर 5-6 यात्रियों को एक उड़ान में समायोजित किया जाता है.
• उधमपुर रोड पर कटरा में बस स्टैंड से लगभग 2 किलोमीटर दूर हेलीपैड स्थित है.
• श्री माता वैष्णो देवी (Sanjhichhat हैलीपैड)  के लिए कटरा से उड़ान में लगभग 08 मिनट लगते हैं.
• श्री माता वैष्णो देवी भवन Sanjichhat हैलीपैड से लगभग 2.5 किलोमीटर की दूरी पर है.
• हेलीकाप्टर की बुकिंग होने के बाद उसे पूर्वित/विलंब करने की या रद्द करने की अनुमति नहीं है.
• यदि खराब मौसम/हेलीकाप्टर ऑपरेटरों के तकनीकी कारणों से हेलीकाप्टर का संचालन रद्द किया जाता है, तो पूरा किराया वापस किए जाने की उम्मीद है.
• टिकट बुक होने के बाद, गैर हस्तांतरणीय है.
• श्री माता वैष्णो देवी श्राइन बोर्ड की वेबसाइट पर लेनदेन के विफलता के मामले में श्री माता वैष्णो देवी श्राइन बोर्ड के साथ वापसी के लिए प्रक्रिया का पालन किया जायेगा

आगे की किसी भी पूछताछ के लिए आप कृपया यहाँ संपर्क करें

• श्री माता वैष्णो देवी श्राइन बोर्ड की वेबसाइट पर संपर्क करें।
• पवन हंस (Pawan Hans) - टेलीफोन नंबर 01991-234658 या ईमेल करें।
• ग्लोबल वेक्ट्रा (Global Vectra) -  टेलीफोन नंबर 01991-232616 या ईमेल करें।

Read Shri Mata Vaishno Devi Online Helicopter Booking in English