Friday, February 9, 2024

मालदीव: पृथ्वीला पडलेले निळेशार स्वप्न

 


-राकेश साळुंखे

मनापासून एखादी इच्छा बाळगली किंवा स्वप्न बघितले तर ते थोड्याशा प्रयत्नाने सत्यात उतरतेच, याची प्रचिती मला नुकतीच आली. खूप पूर्वीपासून मालदीवला भेट द्यायची, हे मी ठरवत होतो आणि अलीकडेच अचानक ती संधी चालून आली. जसजसा मालदीवला जाण्याचा दिवस जवळ येऊ लागला, तसतशी मनातील हुरहूर वाढू लागली. या देशाविषयी वाचलेले आणि ऐकलेले डोळ्यासमोर यायला लागलं.

मुंबई ते माले हा पावणे तीन तासांचा विमान प्रवास करून मी रात्री आठच्या दरम्यान मालेला पोचलो. अचानक आलेल्या पावसाने प्रवास थोडा लांबला. मालेपासून छोट्या बोटीने एका सुंदरशा रिसॉर्टमध्ये मुक्कामी गेलो. उशालाच समुद्र असल्याने त्याची गाज सतत कानांवर पडत होती. येथील लोकांच्या आदरातिथ्याने मी खूप भारावलो. इथल्या दिवसाची सुरुवात डोळ्यांचे पारणे फेडणारी होती. शांत समुद्र, लाटांची मंद गाज, समुद्रातून हळू हळू वर येणारा सूर्य, निळेशार पाणी , आकाशात झालेली विविध रंगांची उधळण… सारेच विलक्षण. समुद्रातील पाणी सुद्धा स्फटिकासारखेच स्वच्छ, पांढरी शुभ्र वाळू . कुठेही कचरा, घाण नाही. समुद्राचे पाणी किनार्‍यावर पारदर्शक त्यानंतर चितामणी रंगाचे तर सर्वांत आत गडद निळे. जणू काही शाईची दौतच सांडलीय. स्वच्छ पाण्यामुळे १० फूट खालचा तळ स्पष्टपणे दिसत होता. त्यात विहरणारे विविधी रंगीबेरंगी मासेही स्पष्ट दिसत होते. इथे रात्री स्वच्छ आकाशात टिपूर चांदणे न्याहाळायची चैन करता येते. काळ्याकुट्ट आकाशात चांदण्यांचा जणू सडाच पडलाय असे वाटते. मध्यरात्रीचे Milky way (आकाशगंगा)चे दृश्य तर अप्रतिम !

इथे पर्यटक निवांतपणा उपभोगायलाच /रिलॅक्स  होण्यासाठीच येतात. त्यामुळे इथले व्यवहार सावकाश चालतात. स्वच्छ समुद्रकिनार्‍यांवर तासन् तास पहुडलेले युरोपियन येथे मोठ्या संख्येने  दिसतात. मालदीव हे निसर्ग संपन्नतेसाठी तसेच सुट्टी आरामात घालवण्याचे ठिकाण म्हणून ओळखले जाते. ‘मालदीव’ हा हिंदी महासागरातील एक स्वतंत्र देश आहे. येथे भेट देण्यासाठी योग्य कालावधी म्हणजे नोव्हेंबर ते एप्रिल हा होय. मे नंतर मान्सून सुरू होतो. स्वतंत्र देश असल्याने पासपोर्ट अनिवार्य, भारतीयांना Visa on Arrival  आहे. मुंबई ते माले किंवा त्रिवेंद्रमवरूनही मालेला फ्लाईट्स आहेत. बरेचसे भारतीय पर्यटक श्रीलंकेला जोडून या देशाला भेट देतात. येथील हवामान वर्षभर उष्णच असते. त्यामुळे येथे सुती कपडे वापरणे योग्य ठरते. मालदीव हे सुट्टी घालवण्याचे, मौजमला करण्याचे ठिकाण असले, तरी येथे सार्वजनिक ठिकाणी वावरताना पोशाखाचे बंधन आहे. पुरुष व स्त्रिया दोघांनीही गुडघ्याखाली येणार्‍या पँटस् व टीशर्ट वापरणे बंधनकारक आहे. रिसॉर्टमध्ये तसेच बीचेसवर मात्र हे बंधन नाही.

हा देश बेटांचा समूह आहे. 26 Ring Shaped बेटे आहेत. 1000 पेक्षा जास्त कोरल आयलँड्स आहेत. त्यापैकी काही आयलँड्सवर 3 स्टार , 5 स्टार ,7 स्टार रिसॉर्टस आहेत. एका रात्रीचे रूम  टेरिफ सरासरी 6000- 68000 रुपये या दरम्यान आकारले जाते. मालदीवचे चलन ‘रुफिय्या’ (Rufiyya) आहे. 1 रुफिय्या म्हणजे 4.61 भारतीय रुपये होत. मात्र इथले सर्व व्यवहार डॉलरमध्ये होतात. भारतीय चलन स्वीकारले जात नाही. ‘माले’ हे राजधानीचे शहर असून या देशातील बहुसंख्य  लोक हे  या शहरातच राहतात . हे मुस्लिम राष्ट्र असल्याने इथला प्रमुख धर्म इस्लाम आहे . इथल्या संस्कृतीवर भारत, श्रीलंका, मलेशिया, अरब, पर्शिया, इंडोनेशिया, आफ्रिका यांचा प्रभाव जाणवतो. स्थानिक लोकांचा आहार हा प्रामुख्याने मासे व भात आहे. टुना मासा आवडीने खाल्ला जातो. ‘नारळ’ हा सुद्धा प्रमुख अन्नघटक म्हणून येथे वापरला जातो. भाज्या मात्र कमी प्रमाणात वापरल्या जातात. भाज्या पिकवण्यासाठी तेवढी जमीनच उपलब्ध नसल्याने त्या पिकवल्या जात नाहीत. चिकन, मटण, बीफ हे समारंभ असेल तरच खाल्ले जाते. मात्र पर्यटकांना रिसॉर्टसमध्ये सर्व प्रकारचे अन्नपदार्थ उपलब्ध करून दिले जातात. इंडियन, चायनीज, कॉन्टिनेंटल सर्व पदार्थ मिळतात. शुद्ध शाकाहारी पदार्थही उपलब्ध असतात. पाणी मात्र फारच किंमती आहे. चोहोबाजूंनी समुद्राने वेढलेला देश असल्याने त्यांना जवळ-जवळ सर्वच गोष्टी आयात कराव्या लागतात अगदी पाणीसुद्धा.

Mother and her son playing on the beach in Maldives island resort.

मालदीवची राष्ट्रभाषा ‘दीवेई’ (dhivehi) आहे. परंतु English  भाषा सर्रास बोलली जाते. स्थानिक लोक मृदू, मितभाषी, शांतताप्रिय व अगत्यशील आहेत. पर्यटन हा येथील मुख्य व्यवसाय आहे. पर्यटकांसाठी वॉटर स्पोर्टस् अंतर्गत वॉटर स्किईंग, स्नॉर्केलिंग, स्कुबा डायविंग, विंड सर्फिंग, काईट बोर्डिंग, बनाना राईड इ. विविध अ‍ॅक्टिव्हिटीज येथे आहेत. डॉलरमध्ये आर्थिक व्यवहार होत असल्याने ते थोडे महाग आहेत. पण शेवटी हौसेला मोल नसते. स्नॉर्केलिंग व स्कुबा डायविंग करताना समुद्रातील जलचर व कोरलस्चे दृश्य मन मोहवून टाकतात. स्कुबा डायविंग करतेवेळी आपल्याला प्रशिक्षित कोचकडून प्रथम Training  दिले जाते. व नंतरच समुद्रात नेले जाते. आपल्या सुरक्षिततेची परिपूर्ण काळजी घेतली जाते. पर्यटकांना सुरक्षितता व प्राधान्य देणारा हा देश आहे.

आयुष्यात एकदा तरी आवर्जून भेट द्यावी, असे हे ठिकाण आहे. माझ्या मते ‘मालदीव’ हे पृथ्वीला पडलेले निळेशार स्वप्नच आहे.

क्रमशः

 

मालदीव:डोळ्याचे पारणे फेडणारा नितांतसुंदर देश

-राकेश साळुंखे

मालदीव पर्यटकांची पंढरी असली तरी काही येथे कायदे-कानून पाळणे पर्यटकांसाठी अनिवार्य आहे. मागील लेखात मी त्याचा उल्लेख केला होता. थोडे सविस्तर सांगू इच्छितो. जेणेकरुन तुमचे पर्यटन आनंदी व संस्मरणीय होईल. काही लोकांना पर्यटन म्हणजे मस्त नशाबाजी, दंगा, मोठ्या आवाजात गाणी असे वाटते. पण येथे थोडे सावध रहा. हे मुस्लिम राष्ट्र असल्याने त्यांच्या कायद्यानुसार सार्वजनिक ठिकाणी दारु पिण्यास तसेच दारुच्या बाटल्या  बाळगण्यास बंदी आहे. रिसॉर्टमधे मात्र दारुला बंदी नाही. पोशाखाबद्दल पण मी सांगितले आहे. त्यामध्ये तुम्ही पोहण्याचा पोशाख(बिकिनी) रिसॉर्ट परिसरात वापरू शकता. कोणत्याही प्रकारचे शंख-शिंपले, प्रवाळ (कोरल्स) ,वाळू जवळ बाळगणे हा या देशात गुन्हा मानला जातो. तुम्हाला बऱ्याच ठिकाणी हे सर्व विक्रीसाठी ठेवलेले आढळेल. परंतु तुम्ही ते विकत घेण्याचा मोह टाळा. कारण, हे सर्व तुम्ही तुमच्या देशात न्यायचा प्रयत्न केलात तर तुम्हाला अटक होऊ शकते. तसेच तुमच्या कडून मोठा दंड वसूल केला जातो. मात्र तुमच्या स्वतः साठी अगदी थोडी वाळू तुम्ही Soveneir म्हणून विमानतळावरुन घेऊ शकता.

   पाण्याविषयी अजून थोडे सांगू इच्छितो.पाणी इथे किंमती आहेच.पण पाण्याचे खरे मोल येथे गेल्यावरच आपल्याला कळते. येथे समुद्राच्या पाण्यावर प्रक्रिया करून ते पाणी वापरात आणले जाते. परंतु प्रक्रिया केलेले पाणी जास्त महाग पडते. सार्वजनिक नळाला येणारे पाणी हे पावसाच्या पाण्यावर प्रक्रिया करून येत असल्याने त्याची चव तितकीशी चांगली नसते.त्यामुळे ते आपण पिऊ शकत नाही. सर्व रिसॉर्ट मधून Purified Drinking Water दिले जाते. रोज 2 bottles आपल्याला Complimentary मिळतात. त्यापेक्षा जास्त bottles हव्या असतील तर त्या विकत घ्याव्या लागतात. साधारणपणे 7-8 डॉलरला 1 bottle मिळते. म्हणजे 500-550 रुपयाला एक लिटर पाणी. पाण्यावरून तिथे घडलेला एक गमतीदार किस्सा आठवला. आमच्या रिसॉर्टमध्ये रोज सकाळी 2 bottles रुम बाहेर ठेवल्या जात. एकदा सकाळी पोर्चमध्ये चाललेला गोंधळ ऐकून बाहेर आलो, तर आमच्याच ग्रुपमधील एक मध्यमवयीन स्त्री व तिची मुलगी त्यांच्या पाण्याच्या bottles गायब झाल्याने स्टाफवर ओरडत होत्या. नंतर त्या रिसेप्शनमधे जाऊनही भांडल्या. त्यांना  bottles मिळाल्यानंतरच त्या शांत बसल्या.पाण्यासाठी हाँटेलमध्ये भांडण मी प्रथमच पहात होतो.’पाणी हे जीवन’ आहे, असे का म्हणतात ते उमगले.

  मालदीव मधे स्टेट बँकेची सेवा उपलब्ध आहे.SBI ची प्रमुख शाखा ‘माले’ मध्ये  आहे. त्यांचे प्रतिनिधी आठवड्यातून एकदा प्रत्येक बेटावर भेट देतात. मलाही त्यांचा एक प्रतिनिधी भेटला होता. इतक्या सुंदर देशात तो राहतो याचे मला अप्रुप वाटले. त्याच्या बोलण्यात मात्र घरची ओढ जाणवली. तिथे गेल्याबरोबर एक काम करा.लगोलग सीम कार्ड खरेदी करा. कारण येथे रोमिंग अतिशय महाग पडते व दुसरे असे की हे नवीन कार्ड घेतल्यानंतर 15 मिनिटांत Active होऊन कामाला लागते. म्हणजे आपण जगभराशी लगेच जोडले जातो. इंटरनेटची रेंज जबरदस्त आहे. समुद्रामध्ये तसेच विमानात ठराविक उंचीपर्यंत ती साथ सोडत नाही. आपण विमानातून मालदीव बेटांचे विहंगम दृश्य मोबाइल कॅमेरामधे घेऊन लगेच फेसबुक व व्हाट्सएप वर शेअर करू शकतो.

मी पहिल्या लेखात तिथल्या रिसॉर्ट विषयी सांगितले आहे. परंतु थोडे जास्त पैसे खर्च करणाऱ्यांसाठी तेथे आणखी काही पर्याय आहेत. त्यातील एक म्हणजे Water villa/ Water banglow. यांचे एका रात्रीचे टेरिफ साधारणपणे 300-1000$असते. ही ठिकाणे Super luxurious असतात.Relaxation, privacy तसेंच Amazing view साठी ती प्रसिद्ध आहेत. येथे जगातील पहिले Under Water Restaurant ‘ इथा’ (Ithaa) बांधले गेले. ‘इथा’ चा  अर्थ दिवेई भाषेत Mother of Pearl असा होतो. हे 5मीटर पाण्याखाली आहे. रात्री च्या जेवणासाठी 390$ आणि दुपारच्या जेवणासाठी 238$ साधारणपणे आकारले जातात. येथे आता अशी सहा Restaurants येथे आहेत. उच्च दर्जाची सेवा आणि अन्नपदार्थ यासाठी ही रेस्तराँ प्रसिद्ध आहेत.प्रत्येक रेस्तराँचे रेटस् वेगवेगळे आहेत. धनाढ्य लोक येथे खाजगी कार्यक्रम, विवाह समारंभ साजरे करतात.

हे वाचायला विसरू नका-मालदीव: पृथ्वीला पडलेले निळेशार स्वप्न-https://bit.ly/2WLWZXX

  मालदीवच्या समुद्राचा रंग  डोळ्याचे पारणे फेडणारा आहे. थोडी माहिती घेतली असता मला कळाले की येथे पाण्याचा जो रंग आपल्याला दिसतो त्याला याठिकाणी उपलब्ध असणारे सूक्ष्म जीवाणू(plankton) हे कारणीभूत ठरतात. ते सूर्य प्रकाश शोषून घेतात व पुन्हा तो परावर्तित करतात, त्यामुळे पाण्याला निळा रंग येतो.रात्रीच्या वेळी आणखी एक आश्चर्य पहायला मिळते. आकाशगंगा तर मोहवून टाकतेच शिवाय समुद्रात अचानक प्रकाशाची जा ये होते. खूप वेळ चाललेला हा खेळ एका जागी खिळवून ठेवण्यास पुरेसा असतो. समुद्र उजळून टाकणारे दृश्य हे वाचण्यापेक्षा अनुभवणे जास्त रोमांचकारी ठरेल.

 राजधानी ‘माले’ हे शहर पाहण्यातही  गंमत आहे. मशिदी, रंगीबेरंगी इमारती या बरोबरच येथील मच्छिबाजारही प्रेक्षणीय आहे. आश्चर्य वाटले ना! पण मच्छिबाजार स्वच्छ, अनेक प्रकारचे मासे,भाजा, फ़ळे यांनी भरलेला पहायला मिळतो. संपूर्ण देशभरातून आलेल्या मच्छिमारांची मासे विक्री व  नवीन आलेले मासे उतरून घेण्यासाठी चाललेली लगबग पाहण्यासारखी असते. या बाजाराची खास सहल आयोजित केली जाते. फक्त दुपारच्या नंतरच हा देखावा आपण अनुभवू शकतो.

(लेखक ‘लोकायत’ प्रकाशनाचे संचालक आहेत)

84849 77899

 

 

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

उस्वाया

  रॉय १ - https://www.maayboli.com/node/85329 रॉय २ - सेरो तोरे - https://www.maayboli.com/node/86177 रॉय ३ - ग्लेशियरचं गाव - https://www.m...